Alfred Wegener 1912'de kıtaların bir zamanlar bitişik olduğunu, kıyı çizgilerinin, fosillerin ve kaya katmanlarının bunu gösterdiğini savunmuştu. İtiraz kanıtlara değil, mekanizmayadı: granit kıtaların bazalt tabanı yararak nasıl yol aldığı açıklanamıyordu. Kanıt yığını büyümesine rağmen fikir kırk yıl boyunca ders kitaplarına 'ilginç ama kabul edilmemiş' notuyla girdi.

Çözüm yerin üstünden değil, altından geldi. İkinci Dünya Savaşı'nın sonar ve manyetometre teknolojisi savaştan sonra okyanus tabanının haritalanmasında kullanıldı; Marie Tharp ve Bruce Heezen'in çizdiği haritalar orta okyanus sırtları boyunca uzanan devasa bir yarık gösterdi. 1963'te Fred Vine ile Drummond Matthews ve bağımsız olarak Lawrence Morley, sırtın iki yanındaki manyetik anomalilerin simetrik şeritler oluşturduğunu fark etti: yeni kabuk sırtta oluşuyor, o sıradaki manyetik alan yönünü donduruyor ve iki yana açılıyordu. Yerin manyetik alanının tarih boyunca defalarca yön değiştirmesi, tabana bir barkod gibi kaydedilmişti.

1965'te J. Tuzo Wilson dönüşüm faylarını tanımlayarak parçaları birleştirdi; 1967-68'de Jason Morgan, Dan McKenzie ve Xavier Le Pichon küresel plaka modelini yayımladı. Kıtalar kaymıyordu — kıtaları taşıyan levhalar hareket ediyordu. Yeni çerçeve depremleri, volkanik kuşakları, dağ oluşumunu ve fosil dağılımını tek bir mekanizmaya bağladı; Anadolu'nun kuzeyindeki fay hattının niteliği de bu çerçevede anlaşıldı. Bilim tarihinde paradigma değişiminin en temiz örneklerinden biri sayılır: veriler değil, verileri açıklayan mekanizma eksikti.