1944'te New Hampshire'daki Bretton Woods Konferansı'nda 44 müttefik devlet, savaş sonrası dünya için yeni bir parasal mimari kurmuştu: ABD doları altına ($35 = 1 ons) sabitlenecek, diğer para birimleri dolara sabitlenecek, IMF ve Dünya Bankası bu sistemi yönetecekti. 1950'ler ve 1960'ların başında bu düzen küresel ticarete ve büyümeye istikrar sağladı. Ancak ABD'nin Vietnam Savaşı harcamaları (1965'ten itibaren tırmandı), Başkan Johnson'ın Büyük Toplum sosyal programları, ve hızla artan petrol ithalatı dolar arzını şişirdi. Aynı dönemde Almanya ve Japonya'nın yeniden inşası, dolara olan dünya talebini değiştirdi: ABD ödemeler dengesi 1959'dan beri açık veriyor, altın rezervleri eriyor, yabancı merkez bankalarının elinde tutulan dolar miktarı ABD'nin altın stokunu kat kat aşıyordu.

1971 yazına gelindiğinde sistem koşmakta zorlanıyordu. Mayıs'ta Almanya markı kayan kura geçti. Temmuz-Ağustos başında Fransa ve İngiltere dolar rezervlerini altına çevirme niyetini açıkladı — İngiltere'nin tek başına 3 milyar dolarlık talebi ABD altın rezervlerinin yaklaşık dörtte birine denkti. 13-15 Ağustos hafta sonu Nixon, Hazine Bakanı John Connally, Bütçe Direktörü George Shultz ve genç Fed Başkan Yardımcısı Paul Volcker dahil 15 danışmanıyla Camp David'de gizli bir toplantı yaptı. 15 Ağustos akşamı, Pazar olduğu için Avrupa piyasaları kapalıyken, Nixon "Yeni Ekonomik Politika"yı duyurdu: doların altına çevrilebilirliği askıya alındı, ithalata %10 ek gümrük getirildi, 90 günlük ücret ve fiyat dondurması ilan edildi. Açıklamanın bir bölümünde Nixon spekülatörleri suçlayarak "doların değerini düşürdüğünü" söyledi ama gerçek tam tersiydi: sistemi terk etmek doları devalüe etti.

Kısa vadeli sonuç dramatikti. Aralık 1971'de Smithsonian Anlaşması ile doları %8 devalüe edip yeni paritelerle sabit kura dönmeye çalışıldı; 14 ay dayandı. Mart 1973'te G10 dalgalı kuru kabul etti. 1973-74 OPEC petrol ambargosu petrol fiyatını dört katına çıkardı, petrol artık yalnızca dolarla satıldığı için Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin dolar rezervleri patladı — "petro-dolar" çağı. Aynı on yılda Batı'da daha önce karşılaşılmamış bir kombinasyon ortaya çıktı: yüksek enflasyon + yüksek işsizlik + durgun büyüme — stagflasyon. Ekonomistlerin Phillips eğrisinin söylediği bu birlikte var olamazdı; mevcut Keynesyen çerçeve sarsıldı. 1979'da Paul Volcker'ın Fed başkanı olarak faizleri %20'ye çıkararak enflasyonu kırması ve 1980'lerin Reagan-Thatcher dönüşümü bu krizin doğrudan sonucudur.

Uzun vadeli miras daha derindir. Altın çıpasının kalkması, devletlere para basma konusunda daha geniş alan açtı; küresel finans 1980'lerden itibaren patlayıcı bir büyüme yaşadı (kuru-bağlı finansal türevler, yüzer kura dayalı spekülasyon, finansal dolaşımın ticari mal dolaşımını kat kat aşması). ABD ödemeler dengesi açığı yapısal hâle geldi ama bu açık aynı zamanda dolar hegemonyasının altyapısını oluşturdu: dünya 2020'lere dek artan biçimde dolar cinsinden borçlandı, rezerv tuttu, ticaret yaptı. Tarihçilerin değerlendirmesinde 15 Ağustos 1971 yalnızca bir teknik karar değil, 20. yüzyılın ikinci yarısının ekonomik mimarisinin sonu ve içinde bugün yaşadığımız sistemin başlangıcıdır. Nixon'ın "geçici" dediği önlem hâlâ yürürlüktedir.