1989 – 1991 · CERN, Cenevre, İsviçre
World Wide Web: hipertext ağı
Tim Berners-Lee'nin CERN'de geliştirdiği hipertext protokolü, evrensel adresleme (URL) ve istemci-sunucu modeli, internetin üzerine herkesin erişebileceği bir bilgi katmanı kurdu.
İnternet, 1960'ların sonundan beri akademik ve askeri araştırmalarla gelişmekte olan bilgisayar ağlarının ağıydı; ancak içindeki bilgi parçalı, biçimleri uyumsuz ve erişimi uzmanlaşmıştı. 1989 Mart'ında Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) bilgisayar bilimcisi Tim Berners-Lee, müdürüne bir öneri sundu: kurumdaki dağınık belgeleri birbirine bağlamak için bir hipertext sistemi.
Proje 1990'da "World Wide Web" adıyla kabul edildi. Bir yıl içinde Berners-Lee üç yapı taşını birlikte tanımladı ve uyguladı: HTML (sayfaların yapısı), HTTP (sayfaların aktarımı), URL (her sayfanın evrensel adresi). 20 Aralık 1990'da CERN'in NeXT bilgisayarında dünyanın ilk web sayfası (info.cern.ch) ve ilk web sunucusu çalıştı; aynı bilgisayar hem sunucu hem ilk tarayıcı olarak görev yaptı. 30 Nisan 1993'te CERN, web teknolojisini hiçbir lisans ücreti talep etmeden kamuya açtı — bu karar, sistemin küresel ölçeğe yayılmasının belirleyici nedeni oldu.
Web, internetin diğer servislerinden (e-posta, FTP, Usenet) farklı olarak iki yönlüydü: kullanıcı yalnızca okumuyor, yazıyor ve bağlıyordu. 1993 sonunda Mosaic tarayıcısı görsel desteği eklediğinde web teknoloji çevrelerinin dışına taştı; on yıl içinde milyarlarca sayfa, sonraki on yılda ise sosyal ağlar, e-ticaret, eğitim, bilim ve siyasetin yeni zemini haline geldi.
Hipermetin fikri ilk değildi — Vannevar Bush'un 1945 Memex tasavvuru, Ted Nelson'ın 1960'lardaki Xanadu projesi öncüllerdir. Web'in başarısı kavramda değil, basitliğinde ve açıklığındaydı: hiç kimse izin istemek zorunda kalmadan bağlantı kurabiliyordu.
Konum
CERN, Cenevre, İsviçre · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- The birth of the Web — CERN
- Information Management: A Proposal — original 1989 memo — W3C
- Tim Berners-Lee — Encyclopaedia Britannica