Görsel: Charles SeveranceCC0kaynak sayfası ↗değiştirildi
1993 · Urbana-Champaign, Illinois, ABD
Mosaic: web'in okunur hale gelmesi
Illinois'deki bir üniversite laboratuvarında yazılan Mosaic, metni ve görseli aynı sayfada gösteren ilk yaygın tarayıcıydı; web'i uzman ağından gündelik kültürün mecrasına çeviren adım buydu.
1991'de yayına giren web, iki yıl boyunca büyük ölçüde fizikçilerin ve akademik ağların aracı olarak kaldı. Mevcut tarayıcılar metin tabanlıydı, kurulumları zahmetliydi ve çoğu yalnızca tek bir işletim sisteminde çalışıyordu. NCSA'da (Ulusal Süperbilgisayar Uygulamaları Merkezi) Marc Andreessen ile Eric Bina'nın yazdığı Mosaic bunu üç noktada değiştirdi: görselleri metnin içine gömdü, kurulumu tek dosyaya indirdi ve Unix, Windows ile Macintosh sürümlerini birlikte yayımladı. Ücretsizdi ve kaynağı akademik lisansla dağıtıldı.
Sonuç bir kullanım patlamasıydı: 1993 başında yüz civarında olan web sunucusu sayısı yıl sonunda binleri, 1995'te on binleri buldu. Andreessen'in ertesi yıl kurduğu şirketten çıkan Netscape Navigator ile birlikte tarayıcı, ticari internetin arayüzü haline geldi; Microsoft'un Internet Explorer'ı ile yaşanan rekabet, 1990'ların sonunda bir tekel davasının konusu oldu.
Asıl kalıcı etki teknik değil kültüreldi. Sayfa, herkesin yayımlayabildiği bir biçim haline geldiğinde, yayıncılığın eşik bekçileri —matbaa, dağıtım, frekans tahsisi— devre dışı kaldı. Kişisel sayfalar, forumlar, arama motorları ve nihayetinde sosyal ağlar aynı temel üzerinde yükseldi. Bugün 'dijital kültür' denen şey — kaynağı belirsiz metnin hızla dolaşımı, amatör üretimin görünürlüğü, arşivin aranabilir olması — büyük ölçüde bu grafik arayüzün açtığı alanda oluştu. Web'in mucidi Tim Berners-Lee'nin katkısı protokolü kurmaktı; Mosaic'in katkısı onu tıklanabilir kılmaktır.
Konum
Urbana-Champaign, Illinois, ABD · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- NCSA Mosaic — National Center for Supercomputing Applications — University of Illinois
- A Brief History of the Internet (Leiner et al.) — Internet Society
- Web browser — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica