EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

Mutianyu kesimi — bugün görülen taş ve tuğla yapı büyük ölçüde Ming dönemine (14.–17. yüzyıl) aittir, ama izlediği güzergâh Qin'in iki bin yıl önce çizdiği savunma hattını takip eder.CC BY-SA 4.0

yaklaşık İÖ 221 – 206 · Qin İmparatorluğu'nun kuzey sınırı — bugünkü Kuzey Çin'den İç Moğolistan'a

Qin'in 'uzun set'i: ilk birleşik Çin Seddi

Paylaş

Qin Shi Huang, Çin'i birleştirdikten sonra önceki krallıkların ayrı ayrı yaptığı kuzey sınır duvarlarını tek bir savunma hattına bağlattı. Toprak ve moloz taştan yapılan bu ilk birleşik 'uzun set', sonraki iki bin yıl boyunca büyütülecek Çin Seddi geleneğinin başlangıcıdır.

İÖ 221'de Çin'i kendi yönetimi altında birleştiren Qin Shi Huang, kuzey bozkırlarında iyi örgütlenmiş bir göçebe konfederasyonu olan Xiongnu ile karşı karşıyaydı. Süvariye dayalı Xiongnu akınları yerleşik tarım bölgelerini sürekli tehdit ediyordu. İmparator, geçmişteki Yan, Zhao ve Qin gibi devletlerin kendi sınırlarında ayrı ayrı inşa ettikleri kuzey duvarlarını General Meng Tian komutasındaki büyük bir orduyla birleştirme görevini üstlendi.

Duvar bugün hayal edilen taş ve tuğla yapı değildi. Qin döneminden ayakta kalan parçalar, yerel topraktan sıkıştırılarak (hangtu — 'vurulmuş toprak') üretilen, üstüne yer yer moloz taş ve ahşap çatkı eklenen savunma hatlarıdır. Hat tek bir düz çizgi de değildi; nehir, vadi ve dağ sırtlarını izleyen, kuleler, garnizon kapıları ve sinyal noktalarıyla desteklenen kesintili bir sistemdi. Çağdaş tahminler hattın uzunluğunu yaklaşık 5.000 li (~2.500 km) olarak verir; ne var ki bu rakamlar geç dönem kaynaklarına dayandığı için temkinle alınmalıdır.

İnsani maliyet çok ağırdı. Han hanedanı tarihçileri yüz binlerce köylü ve mahkûmun zorla çalıştırıldığını, çoğunun şantiyelerde öldüğünü yazar — duvarın 'kemikten yapıldığı' söylencesi buradan doğdu. Bu rakamların ne ölçüde tarihsel, ne ölçüde Qin'in zalimliğini vurgulamak isteyen sonraki dönem propagandası olduğu hâlâ tartışılır; ama yerinde yapılan arkeolojik çalışmalar, hat boyunca toplu mezarları doğrulamıştır. İnşaat Qin'in çöküşünü hızlandıran toplumsal yükler arasındadır.

Qin Seddi'nin Xiongnu'yu kalıcı olarak durdurduğu söylenemez — sonraki Han hanedanı duvarı uzattı, ardından askerî diplomasi ve evlilik ittifaklarıyla destekledi. Ne var ki ortaya koyulan model — kuzey sınırını sürekli bir savunma altyapısıyla işaretlemek — sonraki bütün hanedanlar için referans oldu. Bugün turist akınına uğrayan taş ve tuğla seddin neredeyse tamamı çok daha geç, Ming hanedanı (14.–17. yüzyıllar) eseridir; ama o seddin de izlediği güzergâh, büyük ölçüde Qin'in çizdiği savunma çizgisidir. 'Çin Seddi' tek bir yapı değil, iki bin yıl süren bir devlet projesinin üst üste birikmiş katmanlarıdır — ve katmanlardan birincisi Qin'e aittir.

Konum

Qin İmparatorluğu'nun kuzey sınırı — bugünkü Kuzey Çin'den İç Moğolistan'a · OpenStreetMap →

Kaynaklar