Roma'nın 1.–4. yüzyıllar arasındaki dini ortamı yıkıcı bir çelişki barındırıyordu: kült çoğulluğu görece geniş bir alana sahipti, ama imparator kültüne katılmayı reddeden Hıristiyanlar — politik anlamda 'sadakatsiz' sayıldıkları için — dönem dönem ağır baskılarla karşılaştı. Diocletianus'un 303–311 yıllarındaki büyük zulmü bu çizginin son ve en sert örneği oldu. 311'de Galerius'un ölüm döşeğindeki hoşgörü fermanı baskıyı resmen sonlandırdı; 313'te Mediolanum'da (bugünkü Milano) Constantinus ve Licinius'un birlikte aldığı kararlar, hoşgörüyü tüm imparatorluk için kalıcı bir hukuki çerçeveye oturttu. Belge ('Milano Fermanı' olarak anılır ama tek bir resmi metinden çok ortak bir kararnameler bütünüdür) Hıristiyanlara ibadet özgürlüğü, el konulan mülklerin iadesi ve diğer dinlerle eşit hukuki statü tanıdı.

Constantinus'un öyküsü kişisel boyutuyla da ünlüdür: 312'de Maxentius'a karşı Milvius Köprüsü Savaşı öncesinde gördüğü 'gökteki işaret' rivayeti, sonraki Hıristiyan kaynaklarında dönüşümünün başlangıcı olarak anlatılır. Bunun siyasi mi yoksa dini bir karar mı olduğu, ne ölçüde kişisel ne ölçüde stratejik olduğu tarih tartışmasının sürdüğü bir alandır. Ne olursa olsun Constantinus, kendisini Hıristiyan kilisesinin koruyucusu konumuna yerleştirdi: piskoposlar arası anlaşmazlıkların çözümünde rol aldı, 325'teki İznik Konsili'ni topladı, Kudüs ve Roma'da büyük kiliseler inşa ettirdi.

Milano kararları üç boyutlu bir dönüm noktasıdır. Birincisi hukukidir: Hıristiyanlığa karşı sistemli devlet baskısı sona erdi. İkincisi siyasidir: kilise ile devlet arasında, sonraki Bizans ve ortaçağ Avrupa'sını şekillendirecek bir ortaklığın temeli atıldı. Üçüncüsü dinsel sosyolojiktir: yeraltı azınlığı olan Hıristiyanlık, bir nesil içinde imparatorluğun ana dini hâline gelecek olan yola girdi. 380'de Theodosius'un Hıristiyanlığı devlet dini ilan etmesi, Milano'nun mantıksal sonucudur.