Güneş Sistemi'nin kuruluşundan yaklaşık altmış milyon yıl sonra, yeni doğmuş Dünya hâlâ erimiş bir yüzeye sahipti. Bilim insanlarının en geniş desteği bulan modelinde, o sırada Dünya ile aynı yörüngeyi paylaşan, Mars büyüklüğünde bir cisim — Theia — sürüklenip Dünya'ya çarptı. Çarpışma o kadar şiddetliydi ki Theia'nın gövdesi parçalandı, dış kabuk eridi, ve büyük bir moloz bulutu yörüngeye savruldu. Bu malzeme görece kısa bir sürede — belki yüzyıllar, en fazla birkaç milyon yıl içinde — toplanarak Ay'ı oluşturdu.

Kanıtlar dolaylı ama tutarlıdır. Apollo görevlerinin getirdiği Ay kayaları, oksijen izotop oranları açısından Dünya kabuğuyla şaşırtıcı ölçüde benzer; bu, iki cismin aynı malzemeyi paylaştığını söyler. Ay'ın yoğunluğu Dünya'nın silikat mantosuna yakın, çekirdek-mantosu ise çok küçük — büyük bir çarpışmadan beklenen profil. Bilgisayar simülasyonları, eğik bir çarpı açısının hem Ay'ın kütlesini hem Dünya'nın hızlı dönüşünü hem de eksen eğikliğini doğal biçimde ürettiğini gösterir.

Sonuçları yalnızca gökyüzünde değildir. Ay'ın yarattığı gelgitler, milyarlarca yıl boyunca Dünya'nın günlük dönüşünü yavaşlattı (bugünkü 24 saatlik günü ona borçluyuz). Eksen eğikliğini stabilize ederek iklim mevsimlerini düzenli kıldı — bu istikrar olmadan ileride karmaşık yaşamın gelişmesi çok daha güç olurdu. Sığ gelgit havuzlarının ritmi, bir kuram olarak ilk biyokimyasal döngülere zemin hazırlamış olabilir. Kısacası Ay yalnızca gökte parlayan bir komşu değil, Dünya'nın oluşumunun ayrılmaz parçasıdır.