EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

Atina Akropolü, Areopagus tepesinden. Demokrasinin doğduğu kent, bilinen ilk yurttaş meclisinin oy verdiği coğrafya. Mermer yapılar İÖ 5. yüzyılda, demokrasinin olgun döneminde inşa edildi.CC BY-SA 3.0

İÖ 508 · Atina, Antik Yunanistan

Atina demokrasisinin doğuşu

Paylaş

Atinalı devlet adamı Kleisthenes'in reformlarıyla yurttaşların doğrudan yönetimi (*demos kratia*), bilinen ilk büyük ölçekli demokratik düzen olarak şekillendi.

İÖ 6. yüzyılın sonunda Atina, aristokrat aileler arasında süren bir iç çatışmanın eşiğindeydi. Halk hareketinin desteğini alan Kleisthenes, kabile aidiyetine dayanan eski siyasi yapıyı parçalayıp coğrafi temelli on yeni "phyle"ye bölen kapsamlı bir düzenleme önerdi. İÖ 508-507'de bu reform meclis tarafından kabul edildi.

Sonuç, dünyanın o güne dek görmediği bir yönetim biçimiydi. Ana karar organı *Ekklesia* (yurttaşlar meclisi) artık tüm yetişkin erkek yurttaşlara açıktı; herkes konuşma, oy verme ve yasa önerme hakkına sahipti. 500 üyeli *Boule* (danışma konseyi) kura ile seçiliyor, yargı süreçleri büyük halk jürilerine bırakılıyordu. "Ostrakismos" — sürgün oylaması — kişi adlarının kil parçalarına yazılarak tehlikeli sayılan birinin on yıl sürgüne gönderilmesini sağlıyordu.

Bu düzen sınırlıydı: kadınlar, yabancılar (*metoikoi*) ve nüfusun büyük bölümünü oluşturan köleler yurttaş sayılmıyordu. Yine de "yöneten yine yönetilenler" ilkesi burada bir devlet ölçeğinde ilk kez işletildi ve sonraki tüm Batı siyasi düşüncesinin başvurduğu modeli oluşturdu. Demokrasi Atina'da yaklaşık iki yüzyıl sürdü; Makedonya egemenliğiyle aşamalı olarak son buldu, ama fikir kalıcı oldu.

Konum

Atina, Antik Yunanistan · OpenStreetMap →

Kaynaklar