Çatalhöyük, yaklaşık 8.000 nüfusla zirveye ulaşan bir 'proto-kentti'. Yapı dokusu olağanüstüydü: evler birbirine bitişik, sokaklar yok, girişler çatıdandı. Sakinler bir damdan ötekine merdivenle iniyor, evlere tavandaki delikten giriyordu.

İç mekânlar bir o kadar dikkat çekici: duvarlarda kırmızı boyalı geometrik desenler, av sahneleri, akbabaların başsız insan bedenleri üzerine inişini gösteren tasvirler, boğa boynuzlu kabartmalar. Bazı evlerin tabanı altında atalar gömülü; bu, ev ile aile bağının fiziksel olarak iç içe geçtiğini düşündürüyor.

Çatalhöyük, neolitik geçişin nasıl görünmüş olabileceğini en zengin biçimde anlatan yerleşmelerden biridir: avcı-toplayıcı gelenekler tarımla yan yana, yarı evcil hayvanlar, henüz keskin bir sosyal hiyerarşi olmayan bir topluluk. Eşitlikçi bir yapıya işaret eden bulgular (evler aşağı yukarı aynı büyüklükte, mezarlar farklı zenginlik düzeylerini göstermiyor) buluntuların en tartışmalı yönlerinden biri. 2012'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.