Miken sarayları İÖ 1200 dolaylarında yıkıldıktan sonra Yunanistan, yazının kaybolduğu, nüfusun azaldığı uzun bir Karanlık Çağ'a girdi. Bu dört yüzyıl boyunca eski kahramanlık çağına dair anılar, profesyonel ozanların — aoidoi'lerin — ezbere icra ettiği sözlü şiirler içinde yaşadı. İÖ 8. yüzyılda Yunan alfabesinin Fenikelilerden uyarlanmasıyla bu birikim, iki anıt metinde kayda geçirildi.

İlyada, Truva kuşatmasının son yılındaki kısa bir kesite — Akhilleus'un öfkesine — odaklanır; 15.693 dizelik tek bir epik gerilimde ölümlülük, onur, dostluk ve kayıp temalarını işler. Odisseia, savaş sonrasında Odysseus'un on yıllık eve dönüş yolculuğunu anlatır; bilinmeyenle karşılaşma, kurnazlık ve sadakat üzerine. İki şiir birlikte, sonraki üç bin yıl boyunca Batı edebiyat geleneğinin tematik ve biçimsel çerçevesini kuracaktı.

Homeros'un tarihsel varlığı tartışmalıdır. Tek bir ozan mı, bir gelenek adı mı, yoksa farklı şiirlerin farklı yazarları mı? Antik Çağ'dan beri yedi şehir — Smyrna, Khios, Kolophon ve diğerleri — onun doğum yeri olduğunu iddia etti; çoğunluk İyonya'nın bir noktasını işaret eder. Şiirlerin dili Yunancanın İyonik lehçesidir, dolayısıyla Anadolu kıyısının kentleri en olası adaylar arasındadır.

İlyada'nın anlattığı Truva kuşatması, İÖ 1200 civarında Hisarlık höyüğünde — bugünkü Çanakkale'de — yaşanan tarihsel bir çekişmenin uzak yankısı olabilir; Heinrich Schliemann'ın 1870'lerdeki kazıları kentin gerçek olduğunu kanıtladı, ama Homeros'un anlattığı boyutta destansı bir savaşı doğrulayacak kanıt yok. Şiirler, tarihten çok bir dünya inşa eder: tanrılarla ölümlülerin iç içe geçtiği, kahramanlığın bedelini ödemekten kaçınmayan, geç Tunç Çağı belleğini taşıyan bir dünya.