Karolenj İmparatorluğu 9. yüzyılda parçalandığında geriye kalan en güçlü çekirdek, Doğu Frank Krallığı, yani Almanca konuşan dükalıkların gevşek konfederasyonuydu. Sakson hanedanından I. Otto (936–973) Lechfeld Savaşı'nda (955) Macar akınlarını ezici biçimde durdurarak Orta Avrupa'da kendisini açık güç merkezi olarak konumlandırdı. Aynı yıllarda İtalya'da Papa XII. Iohannes, kente baskı yapan Berengar II'ye karşı korumaya muhtaçtı. Papa'nın daveti üzerine Otto Alpleri aştı.

2 Şubat 962'de Aziz Petrus Bazilikası'nda yapılan tören, 800'deki Şarlman taç giyme töreninin bilinçli bir tekrarıydı. Otto kendisini doğrudan Karolenj'in ve dolayısıyla Roma'nın mirasçısı ilan etti. Aynı yıl yayımlanan 'Privilegium Ottonianum' papa ile imparator arasındaki yetki paylaşımını yazıya döktü: Papa imparatoru taç giydirir, imparator papayı korur. Pratikte bu denklik kırılgandı — Otto kısa süre sonra aynı papayı görevden aldırdı.

Bu kuruluş, ortaçağ Avrupa'sının iki gerilim hattını sabitledi. Birincisi, papalık ile imparatorluk arasındaki yatırma kavgası (Investitur) 11. ve 12. yüzyıllarda Canossa'ya, Worms Konkordatosu'na (1122) kadar uzanan büyük çatışmaya dönüşecektir. İkincisi, 'Roma' fikri artık coğrafi Roma'dan kopmuş, Alman topraklarında soyut bir meşruiyet etiketine evrilmişti — Voltaire'in çok sonra dalga geçeceği gibi, ne kutsal, ne Roma, ne de bir imparatorluk.

Yine de yapı işe yaradı. 'Sacrum Imperium Romanum' adı altında, 19. yüzyıla, 1806'da Napolyon'un dağıtmasına kadar varlığını sürdürdü. Almanca konuşan Avrupa'nın siyasi çerçevesini, Avusturya ve Habsburgların yükselişini, Reform sırasındaki mezhep haritasını ve modern Almanya'nın kuruluş öncesi 'çok merkezli devlet' geleneğini bu uzun ömürlü kabuk biçimlendirdi.