İskender'in fethinden sonra Mısır, Yunan ve ardından Roma kültürüyle iç içe geçti. Bu karışımın en dokunaklı ürünlerinden biri, özellikle Fayum vahasında bulunan mezarlıklardan çıkan mumya portreleridir. İÖ birinci yüzyıldan İS üçüncü yüzyıla dek, ölen kişinin yüzü ince bir ahşap panele resmedilir, sonra mumyalanmış bedenin baş kısmına sargıların arasına yerleştirilirdi. Böylece eski Mısır'ın ölüm ritüeli ile Greko-Romen portre geleneği tek bir nesnede birleşti.

Bu portreleri olağanüstü kılan, gerçekçilikleridir. Çoğu, ergen bir kadının canlı bakışını, bir adamın kırışıklarını, bir çocuğun iri gözlerini şaşırtıcı bir dolaysızlıkla yakalar. Ressamlar, ışığı ve hacmi vermek için renkli balmumunu ısıtıp sürme tekniğini (enkaustik) ya da yumurta temperasını kullandı; yüzler, gölgeleme ve parlak nokta vuruşlarıyla adeta üç boyutlu görünür. Takılar, saç modelleri, giysiler dönemin modasını belgeler.

Bu yüzler bize "ne" olduklarını değil, "kim" olduklarını söyler. Antik sanatın çoğu idealize edilmiş tanrılar, hükümdarlar ve tipleri gösterirken, Fayum portreleri bireyi — belirli, ölümlü, adı çoğu zaman kayıp bir insanı — resmeder. Bu yüzden onlar, Batı portre geleneğinin bilinen en eski doğrudan atalarıdır; Rönesans'ın birey portresine giden yolun çok gerisinde, çölün kuru havasında korunmuş olarak bekliyorlardı.

Bir portrenin amacı burada estetik değil, varoluşsaldır: ölen kişinin kimliğini, öbür dünyaya geçişte korumak. Ama zamanın cilvesiyle, tam da bu ritüel işlev sayesinde, iki bin yıl önce yaşamış sıradan insanların yüzleri bugün hâlâ gözlerimizin içine bakabiliyor.