yaklaşık 1238 – 1391 · Gırnata, Endülüs, İspanya
Elhamra: İslam sanatının son Endülüs özeti
Gırnata Nasrî Hanedanı'nın saray-kale kompleksi Elhamra, geometrik süs, hat ve mukarnasın olgun bir denge içinde buluştuğu Batı İslam sanatının son büyük anıtıdır.
Reconquista Endülüs'ün büyük şehirlerini birer birer aldıktan sonra, 1238'de Gırnata'da kurulan Nasrî Hanedanı yarımadanın güneyinde son Müslüman devleti yönetti. Elhamra (al-Ḥamrāʾ, 'kırmızı') bu hanedanın saray-kalesidir; bugün bilinen biçimini büyük ölçüde I. Yusuf (1333-1354) ve V. Muhammed (1354-1391) dönemlerine borçludur.
Üç ayrı yerleşim — Alkazaba (askeri kale), Nasrî sarayları (tören ve özel mekân) ve Generalife (yaz bahçesi) — bir tepede iç içe geçer. Mimarinin gücü kütleden değil yüzeyden gelir: alçı, ahşap ve çini her duvarı kaplar; hiçbir yüzey boş bırakılmaz. Geometrik kafesler, bitkisel arabesk ve Kufî hat üst üste binerek karmaşık ama tutarlı bir ritim kurar. *Comares* sarayının kubbesinde 8.000'den fazla ahşap eleman, gökyüzünün yedi cennetine açılan bir kosmolojik şemayı oluşturur.
Aslan Avlusu'nun (1377 civarında tamamlandı) on iki taş aslanı taşıyan çeşmesi merkezdedir. Etrafındaki ince mermer sütun ormanı — 124 sütun — Kurtuba Camii'nin kalın taş sütunlarıyla taban tabana zıttır: Endülüs İslam mimarisi sondaki en hafif, en çiçekli ifadesine ulaşmıştır.
Duvarlardaki Arapça yazıtlar — Nasrî şairi İbn Zemrek'in mısraları — yapıyı kendi dilinde okur: 'Ben bir bahçeyim ki güzellikle giyindim'. 2 Ocak 1492'de son Nasrî sultanı II. Muhammed (Boabdil) anahtarları Katolik krallara teslim etti; Endülüs İslam siyasi varlığı sona erdi, ama saray bugüne neredeyse hasarsız ulaştı. Elhamra 1984'te UNESCO Dünya Mirası listesine alındı.
Konum
Gırnata, Endülüs, İspanya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Alhambra, Generalife and Albayzín, Granada — UNESCO — UNESCO
- The Alhambra — Smarthistory — Smarthistory