Görsel: Limbourg Kardeşler (Paul, Jean, Herman de Limbourg)Public domainkaynak sayfası ↗değiştirildi
1412–1416 · Bourges / Paris, Fransa
Très Riches Heures: minyatürün derinlik kazanması
Limbourg kardeşlerin dua kitabı için yaptığı takvim sayfaları, ortaçağ minyatüründe ilk kez mevsimi, gündelik emeği ve gerçek yapıları gözleme dayalı olarak resmetti. Rönesans'a giden yol bu küçük sayfalarda açılır.
Saatler kitabı (livre d'heures), zengin bir hamiye ait, günün belirli saatlerinde okunacak duaları içeren kişisel bir el yazmasıydı. Fransa Kralı'nın kardeşi Berry Dükü Jean için Hollandalı üç kardeş — Paul, Jean ve Herman de Limbourg — 1412'den itibaren böyle bir kitap üzerinde çalıştı. 1416'da hem üç karde ş hem de hami, büyük olasılıkla vebadan öldü; kitap yarım kaldı ve yetmiş yıl sonra başka ellerce tamamlandı.
Kitabın açılışındaki on iki takvim sayfası, ortaçağ resminde bir kırılmadır. Her ay, o mevsimin işiyle gösterilir: şubatta karda ısınan köylüler, hasat, üzüm bozumu, domuz otlatma. Köylülerin yüzleri ve giysileri gözlemle çizilmiştir; kar, ilk kez bir Avrupa resminde bu kadar ikna edici biçimde beyaz bir örtü olarak görünür. Arka planlarda ise Berry Dükü'nün gerçek şatoları — Saumur, Lusignan, Louvre — tanınabilir doğrulukta durur. Gökyüzü lapis lazuli ile, ışık altın varakla verilir; malzemenin pahalılığı, sayfanın kimin için yapıldığını hatırlatır.
Mekân derinliği henüz matematiksel değildir — Brunelleschi'nin perspektif deneyi birkaç yıl sonra, 1415 dolayında Floransa'da yapılacaktır. Limbourg kardeşler derinliği gözlemle, ölçek ve renk perspektifiyle kurar. Bu yüzden kitap iki dönem arasındaki köprüdür: konusu hâlâ dinî takvim, bakışı ise dünyevi. 20. yüzyılda takvim sayfaları o kadar çok basıldı ki, bugün ortaçağ hayatına dair yaygın görsel imgemizin büyük bölümü doğrudan bu kitaptan gelir.
Konum
Bourges / Paris, Fransa · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Les Très Riches Heures du duc de Berry — manuscript record — Musée Condé, Château de Chantilly
- The Limbourg Brothers — Heilbrunn Timeline of Art History — The Metropolitan Museum of Art
- Très Riches Heures du duc de Berry — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica