1656 · Museo Nacional del Prado, Madrid, İspanya
Velázquez'in Las Meninas'ı: ressamın kendini içine koyduğu tablo
Velázquez, *Las Meninas*'ta İspanyol sarayının özel bir anını boyarken bir saray ressamının kendini ve şövalesini sahnenin merkezine yerleştirdi — Batı resminin temsil sorununu en açık şekilde dile getiren tablo.
Diego Velázquez (1599–1660), IV. Felipe'nin saray ressamıydı; ölümünden dört yıl önce, sarayda otuz yılı aşmış bir kıdemle, hem hizmet hem statü olarak en yüksek noktasındaydı. *Las Meninas* (İspanyolca 'nedimeler') o sırada Alcázar Sarayı'nın Velázquez'e tahsis edilmiş atölyesinde geçer.
Kompozisyon dokuz figür içerir. Merkezde beş yaşındaki İnfanta Margarita Teresa, iki nedimesi, bir cüce ve bir bebek, sağ arkada saray görevlisi figürleri, ve solda kendi şövalesinin önünde duran Velázquez. Geri planda asılı bir aynada IV. Felipe ile Kraliçe Mariana belirir — yani biz, izleyici olarak, kralın yerinde duruyoruz; Velázquez'in baktığı kişi biziz. Tablonun en çok tartışılan sahnesi tam burası: Velázquez ne yapıyor — kraliyet çiftinin portresini mi, yoksa bu sahnenin kendisini mi? Tablonun arkası bize görünmez; bilemiyoruz.
Yapıt, Velázquez'in figürlere göğüsünden astığı Santiago Şövalye Düzeni haçını da içerir. Velázquez bu unvanı tabloyu bitirdikten yıllar sonra aldı; haç, kralın tablodan sonra, neredeyse Velázquez'in ölüm yılında, kendi elinden veya bir başkasınınkinden eklenmiştir. Bu detay yapıtın bir başka katmanını ortaya koyar: zanaatkâr olarak sınıflandırılan ressamın aristokrat statü iddiası.
1734 yangınında Alcázar yandı; tablo zar zor kurtarıldı ve sağ tarafından bir miktar kesildi. Bugün Madrid'deki Prado Müzesi'nin merkezi salonunda asılıdır. 1957'de Picasso aynı kompozisyonu 58 farklı yorumla yeniden ele aldı; Foucault *Kelimeler ve Şeyler*'in açılışını bu tabloya ayırdı. *Las Meninas* sanat tarihinden çok temsilin felsefesine ait bir yapıt sayılır.
Konum
Museo Nacional del Prado, Madrid, İspanya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Las Meninas — Museo del Prado Collection — Museo Nacional del Prado
- Las Meninas — Britannica — Encyclopædia Britannica