EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Ön plandaki uzun siyah-yeşil servi — ölümün geleneksel sembolü — ile uyuyan kasabanın küçük sarı pencereleri arasındaki kontrast resmin duygu temelidir.Public domain

Haziran 1889 · Museum of Modern Art (MoMA), New York, ABD

Van Gogh'un Yıldızlı Gece: Saint-Rémy'nin penceresi

Paylaş

Van Gogh, Saint-Rémy akıl hastanesinde tedavi gördüğü sırada gündüz hatırasından resmettiği gece manzarasında, fırça vuruşunu bir psikolojik dile dönüştürdü.

Vincent van Gogh, Aralık 1888'de kardeşi Theo'ya ressam Paul Gauguin'le birlikte Arles'da kurdukları 'Güney Stüdyosu' patlak verdikten — kulağını kestikten — sonra, Mayıs 1889'da Saint-Rémy-de-Provence yakınlarındaki Saint-Paul-de-Mausole akıl hastanesine gönüllü olarak yatırıldı. Resmi gündüz penceresinden gördüğü manzaranın yatağında uyumadan önce hayal ettiği gece versiyonudur; günün ışığı altında pencereyi defalarca eskizlemişti.

Kompozisyonun yapısı dürüsttür: ön planda ince ve uzun servi, ortada uyuyan bir kasaba (ki Saint-Rémy'nin Hollanda kilisesiyle düzeltilmiş hâlidir — kasaba aslında bu yandan görülmez), arkada Alpilles dağ silsilesi ve üstte savrulan gece göğü. Gökyüzü, yıldızlar ve hilal, fırça vuruşlarının spiral ve dalga halinde aktığı, türbülanslı bir akışkanlık içindedir. Astrofizikçiler bu spirallerin Kolmogorov yasalarına şaşılacak kadar uyduğunu göstermiş; ancak Van Gogh'un tek 'aleti' titrek el ve genç bir hafıza idi.

Fırça vuruşunun kalın, görünür, neredeyse heykelimsi kullanımı (impasto) Empresyonizmin algı betimlemesini bir adım daha öteye taşır: artık ışık değil, ışıkla kuşatılmış bir zihin betimlenir. Bu yüzden Van Gogh, Cézanne ve Gauguin ile birlikte 'Post-Empresyonist' olarak anılır — Empresyonizmden sonra ama farklı bir yere giden.

Van Gogh tabloyu sevmediğini, 'fazla yıldız' içerdiğini yazdı. Bir yıl sonra, Auvers'te kendi canına kıydı. Tablo 1941'de MoMA'ya bağışlandı; bugün modern sanat tarihinin en tanınan görüntüsüdür.

Konum

Museum of Modern Art (MoMA), New York, ABD · © OpenStreetMap

Kaynaklar