EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Kütle, figürün ne olduğunu değil neyi ittiğini gösterir: yürürken havanın açılıp kapanması katı bronza dönüşür. Heykelin konusu cisim değil, cismin geçtiği yerdir.

Görsel: Umberto Boccioni (The Metropolitan Museum of Art)CC0kaynak sayfasıdeğiştirildi

1909 (manifesto) – 1913 (heykel) · Milano, İtalya

Fütürizm: hızın biçime dönüşmesi

Paylaş

Marinetti'nin 1909 manifestosu makineyi, hızı ve kopuşu yüceltti; Boccioni'nin yürüyen figürü bu programı katı bir kütlede cisimleştirdi. Avangardın makine kolu böyle kuruldu — ve siyaseti de burada başladı.

Filippo Tommaso Marinetti'nin 20 Şubat 1909'da Le Figaro'nun ön sayfasında yayımladığı Fütürizm Manifestosu, sanat tarihinde bir ilk sayılır: akım, eser üretilmeden önce metinle ilan edildi. Metin hızı, otomobili, fabrikayı ve gençliği yüceltir; müzeleri mezarlığa benzetip yıkılmalarını ister. Aynı paragrafta savaşı 'dünyanın tek hijyeni' diye tanımlaması, akımın sonraki yörüngesini baştan belli eder.

Umberto Boccioni, bu programı görsel bir soruna çevirdi: hareket, durağan bir nesnede nasıl gösterilir? Kübizmin parçalanmış hacmini alıp zaman ekseninde açtı. 1913 tarihli Uzayda Süreklilik'in Biricik Biçimleri, yürüyen bir figürü, hareketin havada bıraktığı izle birlikte tek bir kütle olarak verir; bacaklar alev gibi geriye savrulur, gövde kendi hızının basıncıyla biçimlenir. Heykelde yüz yoktur — kimlik değil, hareketin kendisi konudur.

Fütürizm, sanatı resim ve heykelin dışına da taşıdı: müzik, tiyatro, şiirde tipografi, mimarlık ve hatta yemek üzerine manifestolar yayımlandı; sonraki avangartların manifesto pratiği buradan öğrenildi. Rus fütüristleri ve konstrüktivistler bu enerjiyi devrimci bir programa bağladı. İtalyan kanadı ise farklı gitti: Marinetti faşist harekete katıldı ve akım Mussolini rejimiyle ilişkilendi. Boccioni 1916'da, katıldığı savaşta bir at kazasında öldü — otuz üç yaşındaydı. Eserin bugün İtalyan 20 sent madeni parasının üzerinde bulunması, hem yapıtın hem de tarihinin ne kadar iç içe geçtiğini gösterir.

Konum

Milano, İtalya · © OpenStreetMap

Kaynaklar