EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Maketin yanında duran figürler ölçeği verir: yapı 400 metre olarak tasarlandı. Eğik eksen, dünyanın dönme eksenine paralel olacak biçimde hesaplanmıştı.

Görsel: Unknown authorPublic domainkaynak sayfasıdeğiştirildi

1920 · Petrograd (St. Petersburg), Rusya

Tatlin Kulesi ve konstrüktivizm: sanatın üretime katılması

Paylaş

Vladimir Tatlin'in hiç yapılmayan çelik kulesi, sanat eserini temsilden çıkarıp bir aygıt olarak tasarladı. Konstrüktivizm için sanatçının işi resim yapmak değil, yeni toplumun nesnelerini kurmaktı.

1917 Devrimi'nin ardından Rusya'da sanatçıların bir bölümü, yeni düzenin resmini yapmayı değil, o düzenin araçlarını üretmeyi seçti. Vladimir Tatlin'in 1920'de maketini sergilediği Üçüncü Enternasyonal Anıtı — bilinen adıyla Tatlin Kulesi — bu tutumun manifestosudur. Eiffel Kulesi'nin bir buçuk katı yüksekliğinde, eğik bir eksen çevresinde iki spiral halinde yükselen çelik bir yapı tasarlandı. İçinde, farklı hızlarda dönen dört cam hacim olacaktı: yılda bir tur atan yasama meclisi, ayda bir dönen yürütme, günde bir dönen enformasyon merkezi.

Yapı hiçbir zaman inşa edilmedi; ülkede o miktarda çelik yoktu ve tasarımın mühendisliği dönemin sınırlarını aşıyordu. Ama fikir yayıldı: sanat eseri artık bir yüzey değil, işleyen bir sistemdi. Rodçenko, Stepanova, Popova ve Lissitzky gibi isimler tuvali bırakıp afiş, kitap kapağı, tekstil deseni, mobilya ve sergi tasarımına geçti; 'üretim sanatı' (proizvodstvo) programı sanatçıyı fabrikayla ortak çalışmaya çağırdı.

Konstrüktivizmin görsel dili — diyagonal kompozisyon, fotomontaj, kırmızı-siyah tipografi, malzemenin açıkta bırakılması — Bauhaus üzerinden Batı'ya geçti ve modern grafik tasarımın temelini kurdu. Sovyetler'de ise 1930'larda sosyalist gerçekçiliğin resmi üslup ilan edilmesiyle tasfiye edildi; Tatlin son yıllarını insan gücüyle uçan bir makine (Letatlin) üzerinde çalışarak geçirdi. Kule bugüne yalnızca maketleri ve fotoğraflarıyla kaldı — sanat tarihinde en çok yeniden üretilen yapılmamış yapıdır.

Konum

Petrograd (St. Petersburg), Rusya · © OpenStreetMap

Kaynaklar