EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Parthenon'un bugünkü hali. 1687'deki Venedik bombardımanında orta bölümü yıkılmıştı; modern restorasyon antik bütünlüğü değil, ayakta kalan parçaların yeniden örülmüş halini gösterir.CC BY 2.5

İÖ 447–432 · Akropolis, Atina, Yunanistan

Parthenon: klasik orantının tapınağı

Paylaş

Atina Akropolisi'nde, Athena Parthenos için inşa edilen Doric tapınak, klasik Yunan mimarisinin matematiksel denge anlayışını ve Phidias yönetimindeki heykel programının ihtişamını birlikte taşır.

Atina'nın Perslere karşı zaferinin ardından, Perikles devletin servetini şehri yeniden inşa etmek için kullanmaya karar verdi. Akropolis tepesindeki en büyük yapı olan Parthenon, mimarlar İktinos ve Kallikrates'in tasarımıyla, başheykeltıraş Phidias'ın gözetiminde 15 yıl içinde tamamlandı. Tüm yapı pentelik mermerden yükselir; 70 × 30 metrelik dikdörtgen üzerinde dış galeride 46 Doric sütun yer alır.

Parthenon'un büyüsü görünmez düzeltmelerdedir. Sütunlar tam dik değil, hafifçe içe eğiktir; köşe sütunları daha kalındır; zemin merkezde birkaç santimetre yükseltilmiştir. Bütün bu sapmalar, insan gözünün düz çizgileri çukur görmesini engellemek için yapılmıştır — geometrinin değil algının düzeltilmesi. Yapı, klasik dönemin 'doğa taklit edilmez, idealize edilir' ilkesinin mimari karşılığıdır.

Dışta metoplar ve cella üzerindeki frizler Yunan sanatının en gelişmiş kabartmasını barındırırdı: Lapitler ile Kentaurlar savaşı, Panathenaia geçit alayı. Bu frizlerin büyük bölümü 19. yüzyıl başında Lord Elgin tarafından British Museum'a taşındı; bugün Yunanistan ile Britanya arasında uzun süreli iade tartışmasının konusudur. Parthenon, antik dünyada Hristiyan kilisesine, Osmanlı'da camiye dönüştü; İÖ 1687'de Venedik bombardımanında ortası yıkıldı. Bugünkü hali kasıtlı bir restorasyondur, antik bütünlüğü değil.

Konum

Akropolis, Atina, Yunanistan · © OpenStreetMap

Kaynaklar