EONpediaSANAT

İlk imgeden bugüne.

Sekizgen plan ve apsis: Bizans estetiğinin Batı'daki en eksiksiz örneği. Justinianus ve Theodora panoları sağdaki ve soldaki presbiterium duvarındadır.CC BY-SA 4.0

yaklaşık 526 – 547 · Ravenna, İtalya

San Vitale mozaikleri: Bizans'ın altın zemini

Paylaş

Ravenna'daki San Vitale Bazilikası'nın mozaikleri, İmparator Justinianus dönemi Bizans sanatının dünya çapında en iyi korunan örneklerinden biridir.

San Vitale, Ravenna piskoposu Ecclesius'un siparişiyle 526'da başlatıldı ve Bizans'ın İtalya'yı kısa süreliğine geri aldığı 547'de tamamlandı. Bazilika, sekizgen bir plana sahip — Batı'da alışılmadık bir biçimdir ve sonraki yüzyıllarda Constantinople'daki Hagia Sergios kilisesini örnek alan tasarımlar arasındadır.

Apsis ve presbiterium duvarlarını kaplayan mozaikler, Bizans'ın sanat dilini olgunluğunda gösterir. Altın zemin — burada zemin değil bir mekân ifadesidir; figürler yerçekimsiz, ışıkla yıkanmış bir boşlukta durur. Justinianus ve eşi Theodora'yı saray erkânıyla tasvir eden iki büyük pano özellikle ünlüdür: İmparator bir saraylı ya da din adamı gibi değil, devletin ve kilisenin birleşik temsilcisi olarak gösterilir. Theodora panosunda kadın imparatorun başının ardındaki kemer ona bir azize statüsü atfeder.

Figürlerin yüzleri bireysel portreden çok ikonik bir bakışa yöneliktir; gözler büyük, dudaklar küçük, vücut hatları kıyafetin altında kaybolur. Bu, Bizans estetiğinin temel hamlesidir: maddi gerçeklik geri çekilir, simgesel anlam öne çıkar. Roma realizminin bittiği, sanatın bin yıl boyunca taşıyacağı yeni bir dil — fresk, ikona ve mozaikte — kurulur.

San Vitale 1996'da UNESCO Dünya Mirası listesine alındı; mozaikler bugün hâlâ orijinal yerlerinde, bin beş yüz yıl boyunca rengini neredeyse hiç yitirmemiş olarak görülebilir.

Konum

Ravenna, İtalya · © OpenStreetMap

Kaynaklar