Thomas Aquinas (1225–1274) İtalyan asilzade bir ailenin oğluydu; ailesi onun Monte Cassino başrahibi olmasını istedi, o ise yeni kurulmuş yoksulluk yemini eden Dominikan tarikatına katıldı. Paris ve Köln'de Albertus Magnus'un öğrencisi olarak Aristoteles'le karşılaştı — Yunan filozofunun eserleri Müslüman ve Yahudi şerhler aracılığıyla yeni yeni Latince'ye ulaşıyordu.

Summa Theologiae'yi 1265'te Roma'da öğrencileri için bir el kitabı olarak başlattı. Üç ana bölümden oluşur: I (Tanrı, yaratılış, melekler, insan), II (insan eylemi, erdemler, yasalar, lütuf), III (Mesih, sakramentler, son şeyler). Her madde Abelard'ın yöntemini taşır: bir soru, karşıt görüşler ('videtur quod non...'), Aquinas'ın yanıtı ('respondeo dicendum...'), her itiraza ayrı yanıt. Toplamda yaklaşık 3.000 madde.

Aquinas'ın özgün katkısı şudur: Aristotelesçi aklı ve Hristiyan vahyini birbirine karşı koymaz, ikisini farklı katmanlar olarak görür — akıl ile vahiy uyumludur, sadece felsefe gidemediği yere teoloji devam eder. 'Tanrı'nın varlığının beş yolu' (quinque viae) — hareket, neden, zorunluluk, derece, amaç — bu çerçevenin görünen yüzüdür: doğal akılla, vahiy olmaksızın, Tanrı'nın varlığına ulaşılabilir.

6 Aralık 1273'te bir ayin sırasında bir şey yaşadı (mistik bir deneyim ya da küçük bir inme, modern yorum hâlâ tartışır). Bu olaydan sonra yazmayı kalemini bırakıp 'tüm yazdıklarım bana saman gibi göründü' dedi. Üç ay sonra öldü. Summa Theologiae'nin son bölümü öğrencileri tarafından önceki notlardan derlendi. 1879'da Papa XIII. Leo eseri Katolik Kilisesi'nin resmi felsefi temeli ilan etti.