1486 · Roma / Floransa, İtalya
Pico della Mirandola: insan onuru üzerine söylev
Yirmi üç yaşındaki Giovanni Pico della Mirandola, Roma'da kamuoyu önünde savunmak istediği 900 tez için kaleme aldığı açılış söylevinde insanı 'kendi formunu kendisi seçen' varlık olarak tanımlar — Rönesans hümanizminin manifestosu.
Giovanni Pico della Mirandola (1463–1494) Modena yakınlarındaki Mirandola Kontluğu'nda doğdu, on dört yaşında Bologna'da hukuk eğitimine başladı; ardından Ferrara, Padova, Paris ve Floransa'da Aristoteles, Platon, kabala ve Arap-İbrani felsefesini bir arada okudu. Kasım 1486'da Roma'ya gitti, Papa VIII. Innocentius'tan dokuz yüz tezini — Conclusiones DCCCC — herkesin önünde savunma izni istedi. Tezleri açış söylevi olarak yazdığı metin sonradan De hominis dignitate (İnsanın Onuru Üzerine) adıyla anılacaktı.
Söylevin merkezindeki imge meşhurdur: Tanrı, evreni bitirdikten sonra Adem'e seslenir; ona belli bir yer, belli bir biçim ve belli bir görev vermediğini, çünkü onu her şeyin üzerine değil, her şeyin ortasına yerleştirdiğini söyler. Adem ne tamamen melek ne tamamen hayvandır — istediği yöne büyüyebilir. 'Sana doğanın hiçbir sınırı çizilmemiştir; bu sınırı sen, kendi iradenle çizeceksin.' Bu pasaj sonraki yüzyıllarda hümanizmin, özgürlüğün ve kendi-yaratımının kurucu metni olarak okunacaktır.
Papa, 900 tezin on üçünü sapkın bularak kamuoyuna açık tartışmayı yasakladı; söylev yayımlanmadan kaldı, ancak Pico'nun ölümünden iki yıl sonra 1496'da basıldı. Pico genç yaşta — muhtemelen zehirlenerek — öldü. Söylev bugün insan üzerine yapılmış en cesur Rönesans iddiası olarak okunur; aynı zamanda 19. yüzyıl varoluşçuluğunun ve modern özgürlük kuramlarının uzak ama belirgin habercisidir.
Konum
Roma / Floransa, İtalya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Giovanni Pico della Mirandola — Stanford Encyclopedia of Philosophy — Stanford University
- Oration on the Dignity of Man — Cambridge Texts — Cambridge University Press