1516'da Leuven'de Latince yayımlanan *Utopia*, Thomas More'un Erasmus çevresindeki hümanist dostlarıyla mektuplaşırken biçimlenen iki kitaplık bir diyalogdur. Adın kendisi bir kelime oyunudur: Yunanca *ou-topos* 'yokyer', *eu-topos* 'iyi yer' demektir. More, eserinin temelinde bir çelişkiye işaret eder.

Kitabın 1. Kitabı, Tudor İngiltere'sinin sert bir eleştirisidir: çitleme hareketinin yarattığı yoksulluk, asılan hırsızlar, savaş için zorla toplanan köylüler. 'Koyunlar insanları yiyor' der More — yün ticareti uğruna meraların özelleştirilmesini özetleyen ünlü cümle. 2. Kitap'ta gezgin Raphael Hythlodaeus, Ütopya adasını anlatır: özel mülkiyetin olmadığı, herkesin altı saat çalıştığı, dinlerin hoşgörü içinde yaşadığı, savaşın küçümsendiği bir toplum.

Metnin yorumu hâlâ açıktır. More, ortak mülkiyeti samimiyetle mi savunuyor — yoksa imkânsızlığını göstermek için mi kuruyor? Erasmuscu hümanizmin ironik üslubu, kahramanın adının 'saçma şeyler anlatan' anlamına gelmesi, More'un kendisinin Henry VIII'in Lord Şansölyesi olarak özel mülkiyet rejimini sürdürmesi — hepsi bu ikircikli okumayı besler. Belki de cevap, kitabın hem ciddi hem oyun olduğudur.

Kesin olan şu: *Utopia*'dan sonra, var olan toplumsal düzeni 'tek mümkün düzen' olarak görmek zorlaştı. More bir tür düşünme tarzı icat etti — kurumların radikal alternatifini sistematik biçimde tasarlamak. Bu tarz, Bacon'dan Marx'a, modern bilim-kurgudan günümüz politik felsefesine kadar uzanır. Ad bir yere değil, bir yönteme dönüştü.