Francis Bacon 1620'de Latince yayımladığı *Novum Organum Scientiarum* ile iddialı bir hedef koyar: Aristoteles'ten beri Avrupa'nın bilgi yönteminin temelini oluşturan tümdengelimci mantığın yerine yeni bir 'alet' (organon) koymak. Bacon için skolastik felsefe boş kelime savaşıdır — Latince'yi yetkin kullanır ama doğa hakkında neredeyse hiçbir şey öğretmez.

Bacon'un alternatifi tümevarımdır. Tikel gözlemlerden hareket etmek, olumlu ve olumsuz örnekleri sistematik biçimde toplayıp tablolar oluşturmak, hipotezleri deneyle sınamak. Modern okurun bu adımları olağan bulması, tam da Bacon'un başarısının ölçüsüdür. 17. yüzyıl başında bu önerinin radikalliğini görmek için skolastik geleneğin ağırlığını hatırlamak gerekir.

Bacon'ın en parlak bölümü, bilginin önündeki engellere ayırdığı 'putlar' (idola) kuramıdır. *Idola tribus* — insan türünün ortak yanılgıları (örüntü görme eğilimi). *Idola specus* — bireyin kişisel önyargıları. *Idola fori* — dilin yarattığı belirsizlikler, 'çarşı putları'. *Idola theatri* — eski felsefi sistemlerin yapay sahneleri. Bu sınıflama bugün hâlâ bilişsel önyargı tartışmalarının arkaik bir habercisi olarak okunur.

Bacon'un mottosu — 'bilgi güçtür' — yöntem felsefesinden bir uygarlık projesine geçiş noktasıdır: insan, doğayı anlamak için onu hizmetine koşacak; sonuç sistematik teknik ilerleyiş olacaktır. Sonraki yüzyılların hem Aydınlanma iyimserliği hem ekolojik krizi bu cümleye uzanır. Bacon, Newton'dan, Royal Society'den, Aydınlanma'dan önce gelir; ama hepsinin nasıl bir yöntem ufkunda iş gördüğünü tarif eder.