Şubat 1848 · Londra, Birleşik Krallık
Marx ve Engels: Komünist Manifesto
Marx ve Engels'in *Komünist Manifesto*'su, tarih boyunca sınıf mücadelesini bir anlatı çizgisi olarak okuyan ve proletaryayı tarihin yeni öznesi olarak ilan eden kısa ama belirleyici bir metindir.
Karl Marx ve Friedrich Engels, 1847'de Londra'da kurulan Komünist Birlik için kısa, hareketlere yön verecek bir program metni yazmakla görevlendirildi. *Manifest der Kommunistischen Partei* (Komünist Parti Manifestosu) Şubat 1848'de Londra'da Almanca olarak yayımlandı — Avrupa'nın aynı ay 1848 Devrimleri'yle sarsılmaya başladığı tarihte.
Metin dört bölümdür ama meşhuriyetini ilk iki bölümün retorik gücüne borçludur. Açılış cümlesi — 'Avrupa'da bir hayalet kol geziyor: komünizm hayaleti' — politik propagandanın belki en bilinen başlangıcıdır. Birinci bölüm, tüm tarihi 'şimdiye kadarki bütün toplum tarihi sınıf mücadelelerinin tarihidir' tezi etrafında okur: efendi-köle, patrici-pleb, derebeyi-serf, burjuva-proletarya. Sanayi devrimi yeni bir sınıf yarattı (proletarya) ve eski tüm bağları çözdü; 'her sabit, demir gibi katı şey havaya karışıyor.'
İkinci bölüm komünistlerin pozisyonunu açıklar: özel mülkiyetin kaldırılması, sınıfların ortadan kaldırılması, devletin sönmesi. Manifesto on talep listeler — kademeli gelir vergisi, miras hakkının kaldırılması, ulusallaştırma, ücretsiz eğitim, çocuk emeğinin yasaklanması. Bunların bazıları (kamusal eğitim, kademeli vergi) 20. yüzyıl sosyal demokrasilerinde standart politika oldu; diğerleri tartışmalı kaldı.
Manifesto kısa vadede sınırlı etkiliydi — 1848 devrimleri yenildi, Birlik dağıldı. Etkisi 1860'lardan, Marx'ın *Kapital*'inin yayımlanmasından sonra büyüdü. 1917 Rus Devrimi'nden 20. yüzyılın yarısının jeopolitik haritasına kadar — sosyal demokrasi, sosyalist devletler, Bağlantısızlar Hareketi — bir noktada Marx'la yüzleşmeyen büyük bir siyasi proje neredeyse yoktur.
Konum
Londra, Birleşik Krallık · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Karl Marx — Stanford Encyclopedia of Philosophy — Stanford University
- The Communist Manifesto — Britannica — Encyclopædia Britannica