EONpediaFELSEFE

İlk sorudan bugüne.

Husserl Göttingen'de fenomenoloji okulunu kuran fotoğrafın çekildiği yıllarda, en üretken döneminin başındaydı.Public domain

1900 – 1901 · Halle / Freiburg, Almanya

Husserl ve Mantıksal Araştırmalar

Paylaş

Husserl'in iki ciltlik *Mantıksal Araştırmalar*'ı, mantığı psikolojiden ayırarak bilincin yöneldiği şeylerin titiz betimini hedefleyen fenomenolojiyi kurdu.

Edmund Husserl matematikçi olarak başladı; doktorasını fonksiyonlar teorisi üzerine yaptı, sonra felsefeye geçti. *Logische Untersuchungen* (Mantıksal Araştırmalar) iki cilt halinde 1900-1901'de Halle'de yayımlandı. Kitap, dönemin baskın 'psikolojizm' eğiliminin — mantık yasalarının zihnin doğal yasaları olduğu görüşünün — sert bir eleştirisidir.

Husserl'e göre 2 + 2 = 4 önermesinin doğruluğu, kimsenin onu düşünmesine bağlı değildir. Mantık yasaları bilişsel olgular değil ideal nesnelerdir; psikolojik yasalardan kategori olarak farklıdırlar. Birinci cilt bu görüşü kurar. İkinci cilt ise asıl yapıcı kısımdır: bilincin 'yönelimsel' (intentional — herhangi bir şeye doğru yönelmiş) yapısının ayrıntılı betimini önerir. Düşündüğümüzde, daima 'bir şeyi' düşünürüz; gördüğümüzde 'bir şeyi' görürüz. Bilinç boş bir kap değil; her zaman içeriklere doğru aktif olarak yönelir.

Bu yönelimsellik yapısını betimlemek için Husserl 'fenomenolojik yöntem'i geliştirdi: deneyimlerimizi, onların gerçekliği hakkında karar vermeden — Husserl'in *epokhē* (parantez içine alma) dediği işlemle — sadece bize göründükleri biçimiyle tarif etmek. 'Şeylere geri!' (Zu den Sachen selbst!) parolası buradan gelir.

Fenomenoloji 20. yüzyıl felsefesinin en üretken hareketlerinden biri oldu. Husserl'in öğrencileri Heidegger, Edith Stein, Eugen Fink; etkilenenler Sartre, Merleau-Ponty, Levinas, Patočka. Modern bilişsel bilim, fenomenoloji geleneğine 1990'lardan sonra döndü — özellikle 'enaktif' ve 'cisimleşmiş zihin' kuramları üzerinden.

Husserl 1928'de Freiburg Üniversitesi'nden emekli oldu; nazi yasalarıyla Yahudi olduğu için kütüphanesinden kovuldu, ölümünden sonra el yazmaları bir Belçikalı keşişin (Herman Leo Van Breda) müdahalesiyle Louvain'e kaçırılarak kurtarıldı.

Konum

Halle / Freiburg, Almanya · © OpenStreetMap

Kaynaklar