John Rawls, 1971'de yayımladığı *A Theory of Justice*'i yirmi yıllık bir çalışmanın ürünüydü. Anglosakson siyaset felsefesi 1950-60'larda Britanya analitik felsefesinin etkisiyle ahlaki dil tahliline daralmıştı; büyük normatif teori uzun süredir yazılmıyordu. Rawls bu durumu tek bir kitapla değiştirdi.

Kitabın merkezi düşünce deneyi 'orijinal pozisyon'dur. Bir topluluk yeniden kurulacak olsa, kuruluş ilkelerini hangi koşullarda hep birlikte üzerinde anlaşabilirdik? Rawls 'cehalet perdesi' (veil of ignorance) önerir: tüm tarafların kendileri hakkında — sınıfları, yetenekleri, dinleri, cinsiyetleri, doğal eğilimleri hakkında — hiçbir şey bilmediği bir başlangıç noktası hayal edelim. Bu koşullarda hangi adalet ilkelerini seçerdik?

Rawls iki ilke öne sürer. Birinci ilke (özgürlük ilkesi): her birey, hepsi için aynı miktarda olan temel özgürlük kümesinin en kapsamlısına sahip olmalıdır (ifade, vicdan, oy hakkı, siyasi katılım). İkinci ilke (eşitsizlik ilkesi) iki parçalıdır: (a) toplumsal ve ekonomik eşitsizlikler, fırsat eşitliğinin gerçek olduğu koşullarda herkese açık pozisyonlara bağlı olmalı; (b) bu eşitsizlikler ancak ve ancak toplumun en dezavantajlı üyelerine en büyük yararı sağlıyorlarsa kabul edilebilir (fark ilkesi).

Fark ilkesi en tartışmalı bölümdür. Rawls, kişinin yetenek ve doğuş şartlarının kendi seçimleri olmadığını — yani 'hak edilmediğini' — savunur; bu yüzden bunlardan kaynaklanan eşitsizliklerin meşruluğu, yalnızca en alttakileri yukarı çekmesine bağlıdır.

Kitap 1970'lerden itibaren liberal demokrasinin felsefi savunmasının ana metni oldu. Robert Nozick *Anarchy, State, and Utopia* (1974) ile sağdan, Michael Sandel topluluk temelli eleştirilerle (1982), feminist filozoflar cinsiyet eksiğinden cevap verdi. 1985-2001 arası Rawls kitabın bazı tezlerini yeniden formüle etti (*Siyasal Liberalizm*, 1993). Modern siyaset felsefesi hâlâ büyük ölçüde *Adalet Kuramı*'nın açtığı tartışmalar içinde yürür.