1995 · Tucson, Arizona, ABD (1994 'Toward a Science of Consciousness' konferansı); Bloomington, Indiana
Chalmers: bilincin 'zor problemi'
Avustralyalı filozof David Chalmers, 1995'te Journal of Consciousness Studies dergisinde yayımladığı 'Facing Up to the Problem of Consciousness' makalesinde beynin bilişsel işlevlerini (kolay problemler) öznel deneyimden — qualia'dan — ayırarak ikincisini 'zor problem' olarak tanımlar; modern zihin felsefesinin merkezi sorusu bu cümleyle dile geldi.
David Chalmers (d. 1966) Sidney'de doğdu, matematik ve bilgisayar bilimi okuduktan sonra Oxford ve Indiana'da felsefe çalıştı, doktorasını Douglas Hofstadter danışmanlığında tamamladı. 1995'te Journal of Consciousness Studies'in açılış sayısında yayımladığı kısa makale, ardından 1996'da kitap halinde genişlettiği The Conscious Mind, bilinç tartışmasını kalıcı olarak yeniden çerçeveledi.
Chalmers'ın açtığı ayrım şudur. Bilinç hakkında sorulan sorular iki kategoriye ayrılır. 'Kolay problemler' beynin ne yaptığını açıklamayı ister: nasıl dikkat eder, nasıl öğrenir, nasıl konuşur, nasıl duyusal bilgiyi raporlar. Bu sorular zor olabilir ama yapısal olarak çözülebilirdir — sinir bilimi ilerledikçe yanıtlar gelir. 'Zor problem' başka bir şeydir: neden beyindeki nöral süreçlere bir 'içerden hissedilen' bir deneyim eşlik eder? Kırmızıyı görmek, bir akor duymak, ağrı hissetmek — bu öznel niteliklere (qualia) sahip olmak neden fiziksel bir sistemin doğal sonucu olsun? Tüm nöral korelatlar haritalansa bile, soru cevapsız kalır: 'neden ışıklar açık?'
Chalmers, eliminativizm (qualia'yı reddetme) ve klasik fonksiyonalizm (qualia'yı işlev olarak indirgeme) çözümlerini her ikisi de eksik bulur; sonuçta panpsişizme yakın bir 'natüralist düalizm' önerir: bilinç, kütle veya yük gibi temel bir doğal niteliktir. Bu sonuç tartışmalıdır ama soru — kolay ve zor problemler arasındaki gedik — tartışmasız ortak referans haline geldi. Bugün NYU'da Center for Mind, Brain and Consciousness direktörlüğünü yürüten Chalmers, ayrıca sanal gerçeklik ve simülasyon argümanları üzerine 2022 tarihli Reality+ kitabıyla bilinç tartışmasını dijital ortama taşıdı.
Konum
Tucson, Arizona, ABD (1994 'Toward a Science of Consciousness' konferansı); Bloomington, Indiana · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- David Chalmers, 'Facing Up to the Problem of Consciousness' (1995) — Journal of Consciousness Studies
- Consciousness — Stanford Encyclopedia of Philosophy — Stanford University