İÖ beşinci yüzyılın Atina'sında demokrasi serpilirken, ikna etme sanatı — özellikle mecliste ve mahkemede iyi konuşabilme — bir güç aracı hâline geldi. Bu ihtiyaca yanıt veren gezgin öğretmenlere "sofist" (bilgelik ustası) denirdi; ücret karşılığında retorik, siyaset ve tartışma sanatı öğretirlerdi. En ünlüleri Abderalı Protagoras'tı (yaklaşık İÖ 490–420).

Protagoras'a atfedilen ünlü söz felsefe tarihini böler: "İnsan her şeyin ölçüsüdür — var olanların var olduklarının, var olmayanların var olmadıklarının." Bu cümle radikal bir görecelilik ilan eder: nesnel, herkes için geçerli bir hakikat yoktur; bir şey bana nasıl görünüyorsa benim için öyledir, sana nasıl görünüyorsa senin için öyle. Rüzgâr birine soğuk, ötekine ılık gelebilir — ve ikisi de yanılmıyordur. Doğruluk, ölçen özneye bağlıdır.

Sofistler bu görüşü ahlaka ve topluma da taşıdı: adalet, gelenek ve yasalar tanrısal ya da doğal değil, insan yapımı ve topluma göre değişen uzlaşımlardır. Bu, dinsel ve geleneksel otoriteye yönelik cesur bir sorgulamaydı; ama aynı zamanda "her görüş eşit derecede doğruysa, hakikat diye bir şey kalır mı?" tehlikesini taşıyordu.

İşte Sokrates ve Platon tam da bu göreceliliğe karşı çıkarak doğdu. Platon, sofistleri hakikati değil kazanmayı önemseyen, "zayıf argümanı güçlü gösteren" kişiler olarak resmetti — bu yüzden "sofist" sözcüğü bugün olumsuz bir anlam taşır. Ama sofistlerin sorusu asla kapanmadı: hakikat mutlak mı, yoksa insana ve kültüre göre mi değişir? Bu soru, antik kuşkuculuktan modern görecelilik tartışmalarına, kültürel çoğulculuğa dek felsefenin merkezinde kaldı.