EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Dört cephe de özdeştir; yapının 'önü' yoktur, her yönden aynı yüzü gösterir. Mekânlar basit tam sayı oranlarıyla — kare, daire, 2:3 — boyutlandırılmıştır.CC BY-SA 3.0

yaklaşık 1567 – 1592 · Villa Rotonda, Vicenza, İtalya

Villa Rotonda: dört yüzü eşit simetri

Paylaş

Dört cephesi de tapınak portikolu, merkezinde kubbeli salon olan tam simetrik plan; Palladyanizm yoluyla Batı mimarisini yüzyıllarca etkileyen şema.

Andrea Palladio'nun Villa Rotonda'sı, bir yapının antik bir tapınağın diline başvurarak nasıl matematiksel bir saflığa ulaşabileceğinin manifestosudur. Burada önemli olan tek tek malzeme ya da strüktürel buluş değil, planın kendisinin bir fikre dönüşmesidir: mutlak simetri.

Villa, bir tepenin üzerine oturur ve dört cephesinin her biri özdeştir — her birinde, üçgen alınlıklı bir tapınak portikosu (sütun dizisi) ve ona çıkan bir merdiven bulunur. Yapı böylece bir 'ön cephe' tanımaz; hangi yönden bakılırsa bakılsın aynı asil yüzü gösterir, çevredeki manzaranın dört kadranına eşit biçimde açılır. Merkezde, adını yapıya veren dairesel (rotonda), kubbeli salon yer alır; bütün plan bu merkezden dört kola simetrik olarak dağılır. Mekânlar basit tam sayı oranlarıyla (1:1, 2:3, kare, daire) boyutlandırılır — Palladio için güzellik, müzikteki gibi, bölümlerin birbirine ve bütüne oranındadır.

Villa işlevsel bir çiftlik evi değil, bir düşünce nesnesi, bir villa-tapınaktır. Asıl etkisi de bu soyutluğundan gelir: Palladio'nun yapılarını ve kitabını (I Quattro Libri) inceleyen mimarlar, bu simetrik, portikolu, oranlı şemayı 'Palladyanizm' adıyla İngiltere'den Amerika'ya taşıdı — Beyaz Saray'dan sayısız devlet binasına. Villa Rotonda, tek bir yapının bir gramer haline gelip yüzyıllar boyu kopyalanmasının en saf örneğidir.

Konum

Villa Rotonda, Vicenza, İtalya · © OpenStreetMap

Kaynaklar