EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Aşağı doğru incelen ahşap kolonlar Minos mimarisinin imzasıdır; ışık kuyuları penceresiz kütleye iç ışık taşır.CC BY-SA 3.0

yaklaşık İÖ 1.700 · Knossos, Girit, Yunanistan

Knossos Sarayı: çok katlı ışık kuyusu

Paylaş

Çoklu kapı (polythyron), ışık kuyuları, ahşap kolon ve kanalizasyonla kurulan, içe dönük labirent planın ilk kompleks örneği.

Girit'teki Knossos, Minos uygarlığının en büyük sarayıdır ve mimarinin masif kütleden çıkıp çok katlı, ışık ve havayla yönetilen iç mekâna geçtiği erken bir andır. Piramit bir kütleyse, Knossos bir hacimler ağıdır.

Saray tek bir simetrik plana değil, merkezi bir avlu etrafında kümelenen yüzlerce odaya, koridora ve depoya dayanır — bu kümelenme, sonraki Yunan "labirent" efsanesini besleyen düzensiz, organik plana yol açar. İki ya da üç kata kadar yükselen yapıyı ayakta tutan strüktürel öğeler dikkat çekicidir. Aşağı doğru incelen ahşap kolonlar (üstte geniş, tabanda dar) taş kaideler üzerine oturur. "Polythyron" denen çoklu kapı sistemi, bir dizi taş ayak arasındaki kanatlarla mekânı açıp kapatarak iklime göre ayarlanabilir bölmeler yaratır.

Asıl yenilik ışık kuyularıdır: yapının içine açılan dikey boşluklar, üst katlardan derin iç odalara gün ışığı ve hava taşır — penceresiz bir kütlede iç mekânı yaşanır kılan bir çözüm. Buna pişmiş kil borulardan kurulu, eğimli bir su ve kanalizasyon sistemi eşlik eder. Knossos böylece strüktürü (ahşap kolon, taş duvar) çevresel tasarımla (ışık, hava, su) birleştiren, çok katlı iç mekânın erken ve karmaşık bir prototipidir.

Konum

Knossos, Girit, Yunanistan · © OpenStreetMap

Kaynaklar