EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Tüm yapı tek bir cam panel modülünün katlarıyla kurulur; dökme demir iskelet yükü taşır, duvar yoktur — yalnızca cam zarf.Public domain

1851 · Londra, İngiltere

Crystal Palace: prefabrike cam ve demir

Paylaş

Dokuz ayda kurulan, modüler dökme demir ve cam panellerden oluşan dev sergi yapısı; prefabrikasyonun ilk büyük ölçek örneği.

Londra'da 1851 Büyük Sergi için Joseph Paxton'ın tasarladığı Crystal Palace, bir binanın fabrikada üretilip şantiyede monte edilebileceğini ilk kez büyük ölçekte gösterdi. Paxton bir mimar değil, sera ustası bir bahçıvandı; tasarımını da serada öğrendiği cam-demir mantığından çıkardı.

Yapının sırrı modülasyondur. Tüm bina, standart bir cam panelin boyutuna (yaklaşık 1,2 metre) göre kurulan bir ölçü ızgarasına oturur; dökme demir kolonlar, kirişler ve cam paneller bu tek modülün katları olarak fabrikada seri üretildi, demiryoluyla taşındı ve yerinde cıvatalandı. Sonuç, yaklaşık 92.000 metrekarelik kapalı alanın yalnızca dokuz ayda kurulmasıydı — taş bir yapıda düşünülemeyecek bir hız. Sergi bitince yapı sökülüp Sydenham'da yeniden kuruldu; demonte edilebilirlik tasarımın parçasıydı.

Dökme demir iskelet yükü taşır; duvar diye bir şey yoktur, yalnızca cam zarftır. Bu, iç mekânı gün ışığıyla dolduran, neredeyse ağırlıksız görünen bir hacim üretir — çağdaşları için şok edici bir saydamlık. Crystal Palace böylece prefabrikasyonu, modüler koordinasyonu ve cam-iskelet zarfı birleştirerek modern endüstriyel mimarinin — fabrikalardan gökdelen perde duvarlarına — habercisi olur.

Konum

Londra, İngiltere · © OpenStreetMap

Kaynaklar