1910 · Robie House, Chicago, ABD
Robie House: yatay düzlemlerin akışı
Uzun konsol saçaklar, yatay düzlemlerin akışı ve merkezdeki ocak çekirdeği; 'Prairie' eviyle açık plan ve araziye yayılma.
Frank Lloyd Wright'ın Robie House'u, Avrupa'daki modern hareketten bağımsız olarak, Amerikan kıtasında 'kutu'yu çözen erken bir manifestodur. Wright, geleneksel evi — üst üste konmuş, dört duvarla kapatılmış, ayrı odalardan oluşan kapalı kutular — reddeder ve mekânı yatay düzlemlerin akışı olarak yeniden kurar.
Evin bütün vurgusu yataydır: Şikago'nun düz çayır (prairie) manzarasını yankılayan uzun, alçak kütleler; ince uzun Roma tuğlasıyla vurgulanan derz çizgileri; ve en çarpıcısı, hiçbir kolona oturmadan metrelerce dışarı uzanan konsol saçaklar. Bu saçaklar, içerideki çelik kirişlerin dengelenmesiyle havada durur — strüktürel bir gösteri olduğu kadar, evi araziye doğru yayan, gölgeleyen ve koruyan bir jesttir. Ev yere oturmaz; yatay katmanlar halinde araziye yayılır.
İçeride duvarlar çözülür: oturma ve yemek mekânları, aralarında tam bölme olmadan, merkezdeki masif tuğla şömine-çekirdeğin etrafında akışkan biçimde birbirine bağlanır. Şömine, evin hem fiziksel hem simgesel çapasıdır; mekân onun etrafında döner, köşeler camla çözülerek 'kutu'nun kenarları ortadan kalkar. Wright'ın 'organik mimari' ve açık plan anlayışı burada olgunlaşır ve Avrupa modernizmini (özellikle De Stijl ve Bauhaus'u, yayımlanan çizimleri yoluyla) doğrudan etkiler. Robie House, modern açık planın ve yatay mimari estetiğin kurucu yapılarından biridir.
Konum
Robie House, Chicago, ABD · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- The 20th-Century Architecture of Frank Lloyd Wright — UNESCO World Heritage — UNESCO
- Robie House — Frank Lloyd Wright Trust — Frank Lloyd Wright Trust