1945 – 1951 · Farnsworth Evi, Plano, Illinois, ABD
Farnsworth Evi: yükseltilmiş cam kutu
Zeminden yükseltilmiş, sekiz çelik kolona asılı tek hacimli cam kutu; taşıyıcı ile zarfın en uç sadeleşmesi.
Mies van der Rohe'nin Farnsworth Evi, 'az çoktur' ilkesini bir konut programında ulaşabileceği en uç sadeliğe taşır. Barselona Pavyonu'nda denenen akışkan, taşıyıcısız mekân fikri burada tek bir saf jeste indirgenir: doğanın ortasında, havada asılı duran cam bir kutu.
Ev, taşkın ovasındaki bir nehrin kıyısında, zeminden yaklaşık 1,5 metre yükseltilmiştir. Bütün yapı, sekiz adet beyaz boyalı çelik H-kolona asılıdır; tavan ve taban döşemeleri bu kolonlara dıştan kaynaklanmıştır, böylece kolonlar mekânın içine hiç girmez. İç hacim tamamen kolonsuz, tek ve sürekli bir alandır; banyo ve tesisatı barındıran ahşap bir çekirdek dışında hiçbir bölücü duvar yoktur. Dört cephe baştan aşağı camdır — duvar yoktur, yalnızca cam ve onun ardındaki manzara vardır.
Farnsworth, mimariyi neredeyse tümüyle ortadan kaldırarak bir ideali sınar: barınak, çevreyle insan arasında en ince, en görünmez sınır olabilir mi? Sonuç teknik olarak zordur (cam kutu yazın aşırı ısınır, kışın soğur; ev bir kez sel basar) ama kavramsal olarak saftır — strüktür sekiz kolona, zarf tek kat cama, mekân tek hacme indirgenmiştir. Mies'in bu deneyi, sonraki yarım yüzyılın cam kuleler ve şeffaf mimari estetiğinin felsefi çekirdeğidir: yapı ne kadar az olursa, mimari fikir o kadar saf görünür.
Konum
Farnsworth Evi, Plano, Illinois, ABD · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Farnsworth House — National Trust for Historic Preservation — National Trust for Historic Preservation
- Mies van der Rohe — Encyclopædia Britannica — Encyclopædia Britannica