1947 – 1952 · Unité d'Habitation, Marsilya, Fransa
Unité d'Habitation: dikey kent, brütalist beton
Pilotis üzerinde, içine cadde ve ortak işlevler gömülü brütalist betonarme konut bloğu; Modülör ölçü sistemi.
Le Corbusier'in Unité d'Habitation'ı, bir apartmanı bir bina olmaktan çıkarıp dikey bir kente — tek bir blokta yaşayan bir topluluğa — dönüştürme fikrinin manifestosudur. Savaş sonrası konut krizine verilen yanıt, yığın değil, sistemdir.
Blok, zeminden devasa betonarme ayaklar (pilotis) üzerinde yükselir; böylece zemin kat boşaltılır, kamusal alana ve dolaşıma bırakılır — bina araziyi işgal etmez, üzerinde yüzer. 337 daire, kesitte birbirine geçen iki katlı (dubleks) birimler halinde kenetlenir; her daire bloğun iki cephesine birden açılır ve kendi balkonuna sahiptir. Bu geçmeli kesit sayesinde, her üç katta bir 'iç cadde' (koridor) yeter — alan ekonomisi. Bloğun ortasına bir alışveriş katı, çatısına ise bir çocuk yuvası, spor pisti ve havuzdan oluşan kamusal bir teras yerleştirilir: kent, binanın içine ve üstüne gömülür.
Yapının estetiği, çıplak, kalıp izli betonu — béton brut — olduğu gibi sergilemesinden gelir; 'brütalizm' akımı adını buradan alır. Le Corbusier ayrıca tüm boyutları, insan vücudu ve altın orana dayanan kendi ölçü sistemiyle (Modülör) belirler — mimari, insan ölçeğiyle bağlanmış bir matematiğe oturur. Unité, modern toplu konutun hem en etkili hem en tartışmalı prototipidir; sonraki on yılların sosyal konut bloklarına, iyisiyle kötüsüyle, kaynaklık eder.
Konum
Unité d'Habitation, Marsilya, Fransa · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- The Architectural Work of Le Corbusier — UNESCO World Heritage — UNESCO
- Le Corbusier — Encyclopædia Britannica — Encyclopædia Britannica