EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Altı kademe, giderek küçülen mastabaların üst üste yığılmasıyla oluşur; ağırlık içe çekilerek merkezde toplanır.CC BY-SA 3.0

yaklaşık İÖ 2.650 · Saqqara, Mısır

Saqqara Basamaklı Piramidi: ilk kesme taş anıt

Paylaş

İmhotep'in tasarladığı, mastabaların üst üste yığılmasıyla yükselen ilk anıtsal kesme taş yapı — adı bilinen ilk mimarın eseri.

Mısır mimarisi, Saqqara'daki Djoser Piramidi'yle malzeme değiştirir: kerpiç ve kamıştan, sürekli kesme taşa. Bu, bilinen en eski büyük ölçekli kesme taş yapıdır ve tasarımcısının adı da kayıtlıdır — vezir ve mimar İmhotep, tarihte adıyla anılan ilk mimar.

Yapı, tek bir hamlede tasarlanmadı. Önce alçak, dikdörtgen bir mastaba (düz çatılı mezar kütlesi) olarak başladı; sonra üzerine giderek küçülen katlar eklendi. Sonuçta altı kademeli, yaklaşık 60 metre yüksekliğinde basamaklı bir kütle ortaya çıktı. Strüktürel mantık biriktirmedir: her kademe içeri doğru çekilir, ağırlık merkezde toplanır, kütle kendi yığınıyla ayakta durur. İç hacim yapının amacı değildir; piramit özünde masif bir taş dağdır, altında ve içinde dar mezar galerileri barındırır.

İmhotep'in yeniliği yalnızca biçim değil, taşı bir dil olarak kullanmasıdır: kerpiç ve bitki demetlerinin biçimlerini — yivli sütunlar, papirüs başlıkları — taşa çevirerek geçici malzemeyi kalıcı kılar. Saqqara böylece hem strüktürel (yığma kesme taşla anıtsal yükseklik) hem kavramsal (tasarlayan bir zihnin imzası) açıdan Mısır piramit geleneğinin başlangıç noktasıdır.

Konum

Saqqara, Mısır · © OpenStreetMap

Kaynaklar