EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Kısa devşirme sütunlar üzerine kurulan çift katlı at nalı kemerler, mekâna yükseklik ve sonsuz bir orman hissi verir.CC BY-SA 2.0

785 · Córdoba, İspanya

Kurtuba Camii: çift katlı at nalı kemer

Paylaş

Üst üste binen iki sıra at nalı kemerle yükseklik kazanan hipostil orman; kısa devşirme sütunları çözen yapısal hile.

Endülüs'te, Emevi emiri I. Abdurrahman döneminde başlayan Kurtuba Ulu Camii, bir hipostil (çok sütunlu) salonun strüktürel bir buluşla nasıl ferah ve yüksek kılınabileceğini gösterir.

Yapımcıların elinde, eski Roma ve Vizigot yapılarından devşirilmiş çok sayıda sütun vardı; ama bu sütunlar kısaydı, tek başlarına yeterli yükseklikte bir tavan taşıyamazdı. Çözüm dâhiceydi: her sütunun üzerine bir paye yerleştirip iki kat kemer kuruldu. Alt sıradaki at nalı kemerler sütunları birbirine bağlar; üstte ikinci bir sıra kemer, payelerin tepesinden geçerek tavanı taşır. Böylece kısa sütunlardan, çift katlı bir kemer sistemiyle yüksek bir iç hacim elde edildi.

Kemerlerin kilit taşları dönüşümlü olarak kırmızı tuğla ve beyaz taştan örüldü; bu almaşık (alternating) renk düzeni hem yapısaldır (farklı malzemelerin istifi) hem görseldir — gözü kemer boyunca taşıyan ritmik bir çizgi. Yüzlerce sütun ve üst üste kemer, mekânı sınırları belirsiz, sonsuzluk hissi veren bir "sütun ormanına" çevirir. Kurtuba Camii böylece elindeki kısıtlı malzemeyi (kısa devşirme sütun) bir tasarım fırsatına çeviren strüktürel zekânın örneğidir.

Konum

Córdoba, İspanya · © OpenStreetMap

Kaynaklar