EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Kolon ile çatı arasındaki dougong yastığı yükü birçok kola yayar ve geniş saçağı desteksiz dışarı uzatır; katmanlar deprem enerjisini sürtünmeyle yutar.CC BY-SA 4.0

857 · Foguang Tapınağı, Wutai, Shanxi, Çin

Foguang Tapınağı: dougong konsol sistemi

Paylaş

Tang dönemi ahşap konsol kaide (dougong) sisteminin korunan en erken büyük örneklerinden; Yasak Şehir'in ahşap gramerinin kökü.

Foguang Tapınağı'nın Doğu Salonu, Çin ahşap mimarisinin temel dilbilgisini — dougong — anıtsal ölçekte gösteren en eski sağlam tanıktır. Sorun, ağır kiremitli çatının yükünü ince ahşap kolonlara, kolonları çatlatmadan ve geniş saçakları havada tutarak aktarmaktır.

Çözüm dougong'dur: kolon başlığıyla çatı kirişleri arasına yerleştirilen, birbirine geçen ahşap bloklar (dou) ve dirsek-kollardan (gong) oluşan kademeli bir konsol yastığı. Bu yastık yükü tek bir noktada toplamaz; çatının ağırlığını birden çok kola yayarak kolona dağıtır ve aynı zamanda saçağı dışarı doğru, desteksiz uzatır. Tıpkı Hōryū-ji'de olduğu gibi, birleşimler çivisizdir ve esnektir; dougong katmanları deprem sırasında birbirine sürtünerek hareket eder, enerjiyi yutar. Böylece sistem hem statik (yük aktarımı) hem dinamik (sönümleme) bir görev görür.

Dougong'un asıl gücü modülerliğidir: standartlaşmış bloklar farklı ölçeklerde tekrarlanabilir, bir yapı sökülüp taşınabilir ya da büyütülebilir. Bu modüler ahşap gramer, Çin (ve etkilediği Kore, Japonya) mimarisinin bin yıl boyunca değişmeyen sentaksı olur; Pekin'deki Yasak Şehir, Foguang'da olgunlaşan bu sistemin doğrudan torunudur. Tang ahşabının çoğu savaş ve yangında yok olduğundan, Foguang Doğu Salonu yalnızca güzel bir yapı değil, bir dönemin neredeyse tek hayatta kalan strüktürel belgesidir.

Konum

Foguang Tapınağı, Wutai, Shanxi, Çin · © OpenStreetMap

Kaynaklar