Temüçin, çocukluğunda yoksulluk içinde büyüyen bir bozkır beyiydi. Yetişkinliğinde kabileler arası ittifakları, askerî yeniliği ve sert disiplini birleştirerek Moğol bozkırını adım adım kontrol altına aldı. 1206 Onon Irmağı kıyısında toplanan kurultayda 'Cengiz Han' ('evrensel hükümdar') ilan edildi. Ölümü (1227) ile imparatorluk daha şimdiden Orta Asya, Çin'in kuzeyi ve İran'a kadar uzanıyordu.

Halefleri imparatorluğu daha da büyüttü: 1241'de Macaristan'da Avrupa orduları yenildi, 1258'de Bağdat düştü ve Abbasi halifeliği son buldu, 1279'da Güney Çin (Song Hanedanı) ele geçirildi. Tepe noktasında imparatorluk Pasifik kıyısından Macaristan'a, Sibirya'dan Basra Körfezi'ne uzanıyordu — yaklaşık 24 milyon kilometrekare. Ardından imparatorluk dört büyük hanlığa bölündü ve giderek bağımsız siyasi yapılara dönüştü.

Moğol istilası ağır bir bedel ödetti — bazı şehirler yerle bir oldu, geniş bölgelerde nüfus düştü. Ama aynı zamanda 'Pax Mongolica' olarak bilinen bir uzun barış dönemi yarattı: İpek Yolu yeniden hareketlendi, tüccarlar, elçiler ve gezginler (Marco Polo, İbn Battuta, Çinli Rashid al-Din'in saray ekibi) kıtalar arası bilgi taşıdı. Çinli barut, kağıt ve matbaa teknolojileri batıya, İslâm dünyasının astronomi ve tıp birikimi doğuya hareket etti. Modern Avrasya'nın kültürel bağlantı haritası, bir bakıma, 13. yüzyıl Moğol koridorunun ardından şekillendi.