On sekizinci yüzyılda çiçek hastalığı (variola), her yıl yüz binlerce insanı öldüren, sağ kalanları körlük ve derin izlerle bırakan bir dehşetti. Hastalıktan sağ çıkanların bir daha yakalanmadığı biliniyordu; bu yüzden Osmanlı ve Asya'da uygulanan, sağlıklı kişiye hafif bir çiçek bulaştırma yöntemi (variolasyon) Avrupa'ya da taşınmıştı — ama bu yöntem bazen gerçek hastalığı tetikleyip öldürüyordu.

İngiliz kırsalında hekimlik yapan Edward Jenner (1749–1823), halk arasında dolaşan bir söylentiyi ciddiye aldı: inek sağan süt kızları, ineklerden bulaşan hafif "sığır çiçeği"ni geçiriyor ve sonra ölümcül çiçeğe hiç yakalanmıyorlardı. Jenner bunun bir bağışıklık verip vermediğini sınamaya karar verdi.

1796'da, sığır çiçeği kabarcığı olan bir süt kızının elindeki irinden bir miktar alıp sekiz yaşındaki bir çocuğa (James Phipps) aşıladı. Çocuk hafif bir sığır çiçeği geçirip iyileşti. Ardından — dönemin etik sınırlarıyla — çocuğa gerçek çiçek virüsünü bulaştırdı; çocuk hastalanmadı. Bağışıklık işe yaramıştı. Jenner bu yönteme, Latince inek anlamına gelen *vacca*'dan "vaccination" (aşılama) adını verdi.

Buluş, mikroplar ya da bağışıklık sisteminin varlığı bilinmeden, tümüyle gözleme dayanıyordu; Jenner neden işe yaradığını açıklayamıyordu. Ama yöntem hızla dünyaya yayıldı. Bir yüzyıl sonra Pasteur aynı ilkeyi kuduz ve şarbona genişletti; yirminci yüzyılda aşılar kızamıktan çocuk felcine dek onlarca hastalığı geriletti. 1980'de Dünya Sağlık Örgütü çiçeği resmen "yok edildi" ilan etti — insanlığın bir hastalığı tümüyle sildiği ilk ve tek örnek. Hepsi bir kır hekiminin bir söylentiyi deneye çevirmesiyle başladı.