EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

Boulevard du Temple, 1838. Pozlama dakikalar sürdüğü için hareket halindeki insanlar levhaya kaydolmadı; yalnızca durup ayakkabısını boyatan adam, fotoğraf tarihinin ilk görünür insan figürü olarak kaldı.Public domain

19 Ağustos 1839 (daguerreotype'in halka açıklanması) · Paris, Fransa

Fotoğrafın doğuşu

Paylaş

19 Ağustos 1839'da Paris Bilimler Akademisi'nin ortak oturumunda Louis Daguerre'in yöntemi dünyaya duyuruldu; aynı yıl Londra'da Henry Fox Talbot kağıt negatif esaslı calotype'i tanıttı. Işıkla kalıcı görüntü kaydı artık bir bilim deneyi değil, kamuya açık bir tekniktti.

Fotoğrafın tek bir mucidi yoktur. 1820'lerden itibaren Joseph Nicéphore Niépce bitümle kaplı pewter levha üzerinde ilk kalıcı kamera görüntüsünü elde etti; ortağı Louis Daguerre, Niépce'in 1833'teki ölümünden sonra cıva buharıyla geliştirilen gümüş kaplı bakır levha üzerinde inanılmaz ayrıntılı tek nüsha görüntüler üretmeyi başardı. Aynı yıllarda Wiltshire'da Henry Fox Talbot, kağıt üzerine gümüş tuzu ile çoğaltılabilir negatif-pozitif bir süreç geliştiriyordu. İki adam birbirinden habersiz, neredeyse aynı eşiğe vardı.

1839 yılı, bu eşiğin kamuya açıldığı yıl oldu. Talbot, Ocak ayında Royal Society'de "photogenic drawing"i sundu. Fransız hükümeti ise Daguerre'in yöntemini satın alıp 19 Ağustos'ta Bilimler ve Güzel Sanatlar akademilerinin ortak oturumunda "dünyaya bir armağan" olarak açıkladı — patent İngiltere dışında ücretsiz kullanıma bırakıldı. Daguerre'in zaten 1838'de Boulevard du Temple'da çektiği uzun pozlamalı manzarada, ayakkabısını boyatmak için duran adam, fotoğrafta görüntülenen ilk insan kabul edilir.

Sonuçlar baş döndürücü hızla geldi. 1840'larda Paris, Londra, İstanbul ve New York'ta portre stüdyoları açıldı; bir önceki yüzyılda yalnızca aristokrasinin sipariş edebildiği yüz resmi orta sınıfın erişimine girdi. 1855'te Roger Fenton Kırım Savaşı'ndan fotoğraflar getirdi — savaşın görsel belgesi artık ressamın yorumuna bağlı değildi. Bilim adamları aya, hücreye, hareketli ata fotoğraf çekmeye başladı. 1888'de George Eastman'ın Kodak'ı, "siz düğmeye basın, gerisini biz yaparız" sloganıyla kamerayı halkın eline verdi.

Fotoğraf, resim sanatının statüsünü de kalıcı olarak değiştirdi. Gerçeğe benzemek artık ressamın işi değildi; izlenimcilikten soyut sanata uzanan yol, kısmen bu sorumluluk devrinin sonucudur. Daha derinde, fotoğraf insanın hafızayla ilişkisini dönüştürdü: bir yüz, bir an, bir manzara artık kalemin değil ışığın belgesiydi. Yirminci yüzyılın görsel kültürü — gazetecilik, sinema, reklam, kimlik kartı, aile albümü — 1839'da Paris'in o ortak akademi oturumunda doğan bu eşikten geçer.

Galeri

Konum

Paris, Fransa · OpenStreetMap →

Kaynaklar