1831-1836 yılları arasında HMS Beagle'la dünyayı dolaşan genç Darwin, döndüğünde sayısız fosil, kuş, kabuk ve gözlem notuyla geldi. Galápagos Adaları'nın farklı adalarında biraz farklı ispinozlar bulması, Patagonya'da kazdığı dev memeli fosilleri, And Dağları'nın yükselişinin jeolojik kanıtları — bunların hepsi tek bir soruyu zorluyordu: türler değişebilir mi?

Darwin yanıtını yirmi yıl boyunca, yayımlamaktan çekinerek geliştirdi. 'Türlerin nasıl değiştiği' sorusuna verdiği yanıt — doğal seçilim — basitti: her kuşakta bireyler arasında küçük farklılıklar vardır; kaynaklar sınırlıdır; çevresine daha iyi uyan bireyler daha çok yavru bırakır; nesiller boyunca avantajlı özellikler birikir. Bu kuramı, 1858'de Alfred Russel Wallace'ın bağımsız olarak aynı sonuca ulaşan bir makale taslağını gönderdiği gün gerçekten yayımlamaya karar verdi.

Türlerin Kökeni, 24 Kasım 1859'da çıktı; ilk baskı tükenmeden satıldı. Tepkiler keskindi: yapı içinde insanın da yer aldığı bir kuram, dini ve felsefi gelenekleri derinden sarsıyordu. Ama bilimsel olarak kuram hızla yayıldı. 20. yüzyılda Mendel genetiğiyle birleşip 'modern sentez'i oluşturdu; DNA'nın keşfiyle moleküler temele oturdu. Bugün doğal seçilim sadece biyolojinin değil tıbbın, ekolojinin, antropolojinin, hatta yapay zekânın (evrimsel algoritmalar) çekirdek kavramıdır. Darwin'in çığır açan içgörüsü, yaşamı tasarımcısız bir tarih olarak anlaşılır kıldı.