EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

II. Dünya Savaşı sırasında penisilin üretimi. Fleming'in 1928 kazara bulgusunu klinik gerçekliğe çeviren süreç, on yıl sonra bu büyük-ölçekli fermantasyon tesislerinde tamamlandı.Public domain

Eylül 1928 · St Mary's Hastanesi, Londra

Penisilin: antibiyotik çağının başlangıcı

Paylaş

Alexander Fleming, Londra'da tatilden dönünce laboratuvarında unutulmuş bir bakteri kültürünün üzerindeki küfün etrafındaki bakterileri öldürdüğünü fark etti; bu kazara bulgu, sonradan milyonlarca hayat kurtaracak antibiyotik çağını açtı.

1928 yazında Londra'daki St Mary's Hastanesi laboratuvarında, İskoç bakteriyolog Alexander Fleming tatile çıkmadan önce stafilokok kültürlerini ihmalle bıraktı. Eylülde döndüğünde bir Petri kabında bir küf — Penicillium notatum — yetişmiş, etrafındaki bakteriler erimişti. Pek çok bilim insanı bu lekeyi temizleyip atardı; Fleming inceledi.

Küfün ürettiği maddeye "penisilin" adını verdi ve 1929'da küçük bir makalede yayımladı. Ama maddeyi izole edip saflaştırmayı başaramadığı için klinik kullanım on yıl beklemek zorunda kaldı. 1939-1941 arasında Oxford'da Howard Florey, Ernst Chain ve Norman Heatley'nin ekibi yöntemi geliştirdi; II. Dünya Savaşı'nın baskısıyla ABD'de büyük ölçekli üretim başladı. Normandiya çıkarmasında yaralılara verilen penisilin onbinlerce askerin hayatını kurtardı.

Penisilin sonrası tablo kökten değişti. Daha önce ölüm hükmü olan zatürre, menenjit, septisemi, ameliyat sonrası enfeksiyonlar, frengi tedavi edilebilir hale geldi. 1900'de gelişmiş ülkelerde en yaygın ölüm nedenleri bulaşıcı hastalıklardı; 1950'ye gelindiğinde ölüm tablosunun başında kalp ve kanser vardı. İnsan ortalama ömrü 20. yüzyılın ikinci yarısında onyıllar uzadı.

Bugün antibiyotik direnci, dünyanın en ciddi halk sağlığı meselelerinden biri. Bakteriler tedaviye uyum sağlıyor; yeni antibiyotik geliştirme yavaş. Fleming 1945 Nobel konuşmasında bu riski açıkça uyardı: "Penisilini gereksiz yere kullanan, dozajını yetersiz tutan kişiler, kendi tedavilerini imkânsızlaştırmaktan başkasını yapmıyorlar."

Konum

St Mary's Hastanesi, Londra · OpenStreetMap →

Kaynaklar