1939 – 1945 · Avrupa, Asya, Pasifik, Afrika
İkinci Dünya Savaşı
1939-1945 arasında dünyanın tamamına yayılan İkinci Dünya Savaşı, yaklaşık 75 milyon hayata mal oldu, Holokost'u içerdi, nükleer çağı başlattı ve savaş sonrası küresel düzenin temelini attı.
Birinci Dünya Savaşı'nın bıraktığı ekonomik çöküntü, milliyetçi öfke ve sınır sorunları üzerine yükselen faşist hareketler 1930'larda Avrupa'yı yeniden bir savaşa sürükledi. Hitler'in 1939 Eylülünde Polonya'yı işgali tarihsel başlangıç noktası sayılır. Sonraki altı yıl, savaşın dünyanın her köşesine yayıldığı bir dönemdi: Avrupa, Sovyetler Birliği, Kuzey Afrika, Pasifik, Çin, Güneydoğu Asya.
İkinci Dünya Savaşı'nın iki büyük tarihsel ağırlığı vardır. İlki, Holokost: Nazi Almanyası'nın sistematik biçimde altı milyon Yahudi'yi, ayrıca Roman, eşcinsel, engelli ve siyasi muhalif on milyondan fazla kişiyi imha etmesi. Auschwitz-Birkenau, Treblinka, Sobibór ve diğer kamplar, sanayi ölçeğinde bir soykırımın bilinen tek örneği olarak insanlık tarihinin en kara olgularından biridir. İkincisi, Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombalarıdır (Ağustos 1945) — savaşı bitirdi ama nükleer çağı ve onunla birlikte gelen varoluşsal riski başlattı.
Savaşın sonuçları derindi. BM ve Bretton Woods sistemi kuruldu. Avrupa'nın sömürge imparatorlukları çözülmeye başlad ı; Hindistan, Endonezya, Vietnam, Cezayir ve onlarca ülke sonraki yirmi yılda bağımsızlığını kazandı. Çift kutuplu dünya doğdu: ABD ve Sovyetler Birliği arasında Soğuk Savaş, sonraki yarım yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerin omurgası oldu. Almanya, Japonya ve İtalya demokratikleşti ve ekonomik olarak yeniden inşa edildi. Belki en önemlisi: 'savaşa son verecek savaş' sözü 1918'de söylenmişti; 1945 sonrasında, en azından doğrudan büyük güçler arası bir savaş, küresel ölçekte yeniden yaşanmadı.
Kaynaklar
- World War II — Encyclopaedia Britannica
- The Holocaust — United States Holocaust Memorial Museum