Şubat 1950 · New York, ABD
Diners Club Kartı: ilk genel amaçlı ödeme kartı
Şubat 1950'de Frank McNamara ve Ralph Schneider, New York'taki 27 restoranda kullanılabilen Diners Club Kartı'nı çıkardı; tek bir karton kart aracılığıyla farklı satıcılara birden ödeme yapılabilen bu sistem, modern tüketici kredi kartının başlangıcıdır.
İkinci Dünya Savaşı sonrası ABD'sinde kredi yeni bir şey değildi: 19. yüzyıldan beri büyük mağazalar ve petrol şirketleri yalnızca kendi mağazalarında geçerli "charge plate" denen metal künyeler veriyordu. Yenilik, bir kartın birbirinden bağımsız onlarca satıcıyı tek bir faturada toplayabilmesiydi. 1949'da bir New York restoranında cüzdanını unuttuğu için utanan iş adamı Frank McNamara, ortağı Ralph Schneider ve avukatı Alfred Bloomingdale ile bu fikir üzerinde çalışmaya başladı.
Şubat 1950'de Diners Club kart çıkardı: küçük bir karton parça, üzerinde sahibinin adı ve bir hesap numarası. Başlangıçta 200 üye ve 27 Manhattan restoranı vardı. Sistem üç taraflıydı — kart sahibi yemeğini imzalayarak yiyor, restoran fişi Diners Club'a yolluyor, şirket %7 komisyon kesip restorana ödüyor ve müşteriden ay sonunda tahsil ediyordu. Birinci y ıl sonunda 20.000 üyeye ulaştı. 1951'de plastiğe geçildi.
1958 dönüm noktasıydı. American Express seyahat ve eğlence pazarına girdi; Bank of America Kaliforniya'da BankAmericard'ı (sonraki Visa) başlattı — ilk dönen kredi limiti veren banka kartı. 1966'da rakip bankalar Interbank Card Association'ı (sonraki Mastercard) kurdu. 1969'da IBM mühendisi Forrest Parry kartın arkasına manyetik şerit yerleştirdi; otomatik okuma mümkün oldu. 1996'da EMV çip standardı, 2000'lerin ortasında temassız ödeme, 2010'larda telefon cüzdanları aynı altyapının uzantılarıdır.
Diners Club'ın 1950'deki küçük restoran çevresi, bugün küresel ödeme ağına dönüştü: yılda yüz milyarlarca işlem, dünya GSYH'sinin önemli bir kısmı bu raylar üzerinde akıyor. Daha derinde, kart bir tüketim alışkanlığı değişikliğini başlattı — "şimdi al, sonra öde" mantığı orta sınıfın gündelik mali hayatının zeminine yerleşti, kişisel borçlanma yeni bir ölçek aldı, ödeme verisi modern reklamcılığın hammaddesi oldu.
Galeri
Konum
New York, ABD · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- Credit card — Encyclopaedia Britannica
- The History of the Credit Card — Federal Reserve History
- Paying with Plastic: The Digital Revolution in Buying and Borrowing — David S. Evans & Richard Schmalensee, MIT Press (2005)