Yaz 1956 · Dartmouth Koleji, Hanover, New Hampshire, ABD
Dartmouth Konferansı: yapay zekânın doğuşu
John McCarthy, Marvin Minsky, Claude Shannon ve Nathaniel Rochester'ın düzenlediği iki aylık Dartmouth yaz çalıştayında "yapay zekâ" terimi ilk kez kullanıldı ve makine düşünmesini bir bilimsel disiplin olarak kurma niyeti açıkça ortaya kondu.
1955'te John McCarthy, Dartmouth Koleji'nde genç bir matematik asistanı, Rockefeller Vakfı'na bir öneri yazdı. Önerinin başlığı, yeni bir terim içeriyordu: "Artificial Intelligence on a Summer Research Project". McCarthy, mevcut "otomata teorisi" ya da "sibernetik" gibi adların kapsamayı reddettiği bir şeyi adlandırmaya çalışıyordu. Terim tutmadı diye değil, tam tersi yapıştığı için tarihte kaldı.
1956 yazında Dartmouth kampüsünde altı-sekiz hafta süren çalıştay, dönemin önde gelen düşünürlerini bir araya getirdi: McCarthy (LISP'in yaratıcısı), Marvin Minsky (MIT'de sinir ağları çalışmaları), Claude Shannon (bilgi teorisinin kurucusu), Nathaniel Rochester (IBM 701 mimarı), Allen Newell ve Herbert Simon (Logic Theorist programı), Arthur Samuel (öğrenen dama programı), ve diğerleri. Öneri belgesi kararlı bir hipotez içeriyordu: "öğrenme veya zekânın diğer her özelliği, kural olarak, bir makineyi simüle edecek kadar kesin biçimde tanımlanabilir".
Çalıştay tek bir somut çıktıyla bitmedi; daha çok bir alan tanımı oldu. Newell ve Simon'ın Logic Theorist'i — matematiksel teoremleri kanıtlayan bir program — yaz boyunca tartışmaların merkezindeydi. McCarthy, sonradan AI'da temel dil olacak LISP'i 1958'de yayımladı. Minsky 1959'da MIT AI Laboratuvarı'nı kurdu. Simon 1965'te "yirmi yıl içinde makinelerin insanın yapabileceği her işi yapacağını" söyledi — bu kehanet gerçekleşmedi.
AI tarihi kabarık-iniş döngüleriyle ilerledi: 1970'lerde ve 80'lerde finansman kuruyarak iki "AI kışı" yaşandı; 2010'lardan itibaren derin öğrenme alanı yeniden ısıttı; 2022'de ChatGPT alanı kamuya açtı. McCarthy'nin 1955'te kullandığı terim, 75 yıl sonra dünyanın en büyük teknoloji yatırım dalgasının adı oldu — ama Dartmouth'taki temel soru hâlâ açık: "genel zekâ" gerçekten taklit edilebilir mi?
Konum
Dartmouth Koleji, Hanover, New Hampshire, ABD · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- A Proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence — McCarthy et al. 1955 — Stanford University
- The Dartmouth College Artificial Intelligence Conference: The Next Fifty Years — AI Magazine / AAAI
- Artificial Intelligence — Stanford Encyclopedia of Philosophy — Stanford Encyclopedia of Philosophy