31 Ekim 2008'de bir kriptografi e-posta listesine "Satoshi Nakamoto" imzalı dokuz sayfalık bir makale düştü: "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System". Yazar (ya da grup) kimliğini hiç açıklamadı; 2010 sonunda projeden çekildi ve bir daha doğrulanmış bir mesaj yazmadı. Makale bir bankanın ya da takas kurumunun aracılık etmediği, iki bilgisayar arasında doğrudan değer transferi yapan bir sistem öneriyordu. Çözmesi gereken klasik problem "çifte harcama"ydı: dijital bir dosya kolayca kopyalanabilir; aynı parayı iki yere göndermeni nasıl engellersin? Önerilen yanıt, tüm işlemleri zaman damgalı bloklara bağlayan ve binlerce makineye yayan bir defterdi.

3 Ocak 2009'da ilk blok — "Genesis Block" — kazıldı. İçine The Times'ın o günkü manşeti gömüldü: "Chancellor on brink of second bailout for banks". Lehman Brothers 15 Eylül 2008'de çökmüş, dünya merkez bankaları trilyonlarca dolarlık kurtarma paketleri açıklamıştı. Bitcoin, bu bağlamın doğrudan bir cevabıydı: arzı kod düzeyinde 21 milyon ile sınırlı, hiçbir yöneticinin keyfi olarak basamayacağı bir varlık. Mayıs 2010'da Florida'da bir programcı 10.000 BTC karşılığında iki pizza ısmarladı — bilinen ilk gerçek dünya işlemi. Aynı miktarın 2021 zirvesindeki değeri 690 milyon dolardı.

İkinci dalga 2015'te Vitalik Buterin'in Ethereum'u ile geldi. Ethereum, Bitcoin'in sınırlı script dilini Turing-tam bir sanal makineye dönüştürdü; "akıllı sözleşmeler" — defter üzerinde çalışan kod parçaları — mümkün hale geldi. 2017'de ilk büyük balon: Bitcoin USD 20.000'i gördü, sonra bir yılda dörtte birine düştü. 2020'de DeFi (merkeziyetsiz finans) patlaması, 2021'de NFT'ler ve USD 69.000 yeni zirve. 2022'de FTX borsasının çöküşü 8 milyar dolarlık dolandırıcılığı ortaya çıkardı. Ocak 2024'te ABD'de spot Bitcoin ETF'leri onaylandı — geleneksel finans, kavramı reddettiği 15 yıl sonra resmi olarak benimsedi.

Bitcoin'in pratik etkisi tartışmalıdır: günlük ödeme aracı olarak yaygınlaşmadı, fiyat volatilitesi yüksek kaldı, proof-of-work madenciliği bir ülke büyüklüğünde elektrik tüketiyor (2024'te yaklaşık 150 TWh — Polonya'nın yıllık tüketimi). Ancak kavramsal etkisi kalıcıdır: para tanımı (kim basabilir? neden değer taşır?), devlet-dışı bir parasal sistemin teknik olarak mümkün olup olmadığı, ve devlet egemenliğinin para üzerindeki sınırları, Bitcoin sonrasında akademik bir konu olmaktan çıkıp pratik bir soru haline geldi. Çin, Salvador, AB, ABD her biri farklı bir tepkiyle — yasak, resmi kabul, sıkı düzenleme, ETF onayı — bu soruya kendi cevabını vermek zorunda kaldı.