Yapay zekâ kavramı 1950'lerde Alan Turing ve Dartmouth Konferansı'ndan beri var. Onlarca yıl boyunca "yapay zekâ kışları" ve patlama dönemleri arasında gidip geldi. 2010'larda derin öğrenme — özellikle 2012'deki AlexNet sonrası görsel tanıma, 2017'de Transformer mimarisi — alanı yeniden ateşledi. Ama bu modellerin çıktısı çoğunlukla teknik raporlarda kalıyor, halkın gündelik hayatına değmiyordu.

2022 hepsini değiştirdi. Temmuz'da Midjourney'in beta sürümü, ağustosta Stable Diffusion açık kaynak olarak yayımlandı; bir metin paragrafı yazıp dakikalar içinde fotoğrafgerçekçi imgeler üretmek mümkün hale geldi. Aynı yıl Colorado Eyalet Fuarı'ndaki sanat yarışmasında Midjourney ile üretilmiş 'Théâtre D'opéra Spatial' birinciliği aldı; sanat dünyası tartışmaya boğuldu.

30 Kasım 2022'de OpenAI, GPT-3.5 üzerine kurulu sohbet arayüzünü — ChatGPT — herkese ücretsiz açtı. Beş günde bir milyon, iki ayda yüz milyon kullanıcıya ulaştı; bilinen en hızlı tüketici teknolojisi büyümesiydi. Kullanıcılar makale yazdırdı, kod ürettirdi, ev ödevi çözdürdü, terapi sohbeti yaptı, fikir araştırdı. Google ve Microsoft hızlıca kendi modellerini canlandırdı; sınıflarda nasıl ödev verileceği, gazetecilik etiği, telif hukuku, iş gücü piyasası bir anda yeniden tartışmaya açıldı.

Anthropic'in Claude'u, Meta'nın Llama'sı, Google'ın Gemini'si, xAI'nin Grok'u 2023-2025 boyunca rekabete katıldı; modeller her yıl belirgin biçimde güçlendi. 2025 itibarıyla bu modeller yazılım geliştirmenin önemli bir kısmını, müşteri hizmetlerinin büyük çoğunluğunu, çeviri ve özetlemenin neredeyse tamamını üstlendi. Uzun vadeli etkisinin elektriğin, internetin ya da matbaanın etkisi düzeyinde olup olmayacağı hâlâ tartışılıyor; ama 2022 sonu, yapay zekâ tarihinde bir öncesi ve sonrası olan eşik olarak kalacak.