İÖ 218 – 201 (İkinci Pön Savaşı) · Akdeniz havzası — Hispanya, Galya, Alpler, İtalya, Kuzey Afrika
Hannibal Alpleri aşıyor: İkinci Pön Savaşı
Kartacalı komutan Hannibal'in ordusu ve filleriyle Alpleri aşıp Roma'ya saldırması, antik dünyanın en uzun ve en kanlı savaşlarından birinin sahnesini açtı; Roma yenilgi eşiğinden döndü ve Akdeniz egemenliğini Kartaca'dan devraldı.
Roma ile Kartaca arasındaki üç Pön Savaşı'nın (İÖ 264–146) ortancası, İkinci Pön Savaşı, kişisel komutanlık dehasının antik tarihteki en görkemli örneklerinden birini sahneye koydu. İÖ 218 sonbaharında Hannibal Barca, Hispanya'daki üssünden kalabalık bir ordu ve birkaç düzine fille yola çıkarak Pireneler, Galya ve nihayet Alpler üzerinden İtalya'nın kuzeyine indi. Geçiş ölümcül kayıplara mal olmuştu ama Roma'yı kuzeyden vurmak, Roma'nın deniz gücü avantajını işlevsiz bırakıyordu.
Sonraki yıllarda Hannibal İtalya'da bir dizi büyük zafer kazandı: Trebia (İÖ 218), Trasimene (İÖ 217) ve Cannae (İÖ 216). Cannae'da iki Roma ordusunu çifte sarma manevrasıyla imha etmesi, askerî tarih derslerinin merkezindeki olaylardan biridir; Roma'nın bir muharebede uğradığı en büyük kayıp olarak kalır. Buna rağmen Roma teslim olmadı: müttefik kentlerinin çoğunu elinde tuttu, yeni lejyonlar topladı, Fabius Maximus'un 'oyala-yıprat' stratejisiyle doğrudan büyük muharebelerden kaçındı. Hannibal İtalya'da onbeş yıl boyunca büyük bir kuşatma silahı olmadan Roma kentini alamadan kaldı.
Savaşın kaderini Roma'nın Hispanya'daki başarıları (Scipio Africanus) ve sonra Kuzey Afrika'ya çıkarmasıyla yapılan Zama Savaşı (İÖ 202) belirledi. Hannibal Zama'da Scipio'ya yenildi; ertesi yıl barış antlaşması Kartaca'yı Akdeniz büyük güçleri arasından silen koşullar getirdi. Üçüncü Pön Savaşı'nın (İÖ 149–146) sonunda Kartaca tamamen yıkıldı. İkinci Pön Savaşı'nın asıl mirası tek bir muharebe değil, Roma'nın 'kara gücü' kimliğini sağlamlaştırması ve Akdeniz egemenliğine giden yolun kesin biçimde açılmasıdır.
Konum
Akdeniz havzası — Hispanya, Galya, Alpler, İtalya, Kuzey Afrika · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- Second Punic War — Encyclopaedia Britannica
- Polybius, The Histories, Book III (Hannibal's crossing) — Perseus Digital Library, Tufts University