İÖ 221 – 206 · Xianyang ve Çin'in tamamı
Qin Shi Huang ve Çin'in birleştirilmesi
Qin kralı Ying Zheng, İÖ 221'de Savaşan Devletler'i sona erdiren son rakibini de yenip kendisini "Qin Shi Huang" (İlk İmparator) ilan etti — beraberinde tek yazı, tek ölçü, tek ağ yapısı ve iki bin yıl sürecek tek-merkezli Çin fikri geldi.
Doğu Zhou döneminin son iki buçuk yüzyılı "Savaşan Devletler" olarak anılır: yedi büyük krallık birbirini yıpratan kesintisiz savaşlar verdi. Bu krallıklardan biri, batıdaki Qin, *legalist* (fa-jia) bir devlet doktrini benimsemişti — yasanın kişiden üstün olduğu, ödül ve cezanın matematikle uygulandığı sert ve verimli bir yönetim. İÖ 230'dan itibaren Qin kralı Ying Zheng on yıl içinde Han, Zhao, Wei, Chu, Yan ve Qi devletlerini birer birer fethetti. İÖ 221'de tüm "gök altı" (*tianxia*) onun elindeydi.
Ying Zheng kendisine yeni bir unvan üretti: *Huangdi* — "yüce kral" anlamına gelen iki eski terimi birleştiriyordu; Qin Shi Huang "İlk İmparator" demekti. Hanedanın projesi yalnızca fetih değil, standartlaşmaydı. Yazı tek bir biçime (*xiaozhuan*) indirildi — daha önce her devletin kendi farklı işaretleri vardı. Ağırlıklar, ölçüler, para birimi (yuvarlak, ortası kare delikli bronz sikke) ve hatta araba aks genişliği birleştirildi. Eski aristokrasi başkent Xianyang'a sürüldü; ülke 36 *jun* (komutanlık) bölgesine ayrıldı, başlarına merkezden atanan valiler getirildi.
Bu sertlik yıkıcıydı. Legalist felsefeyle çelişen konfüçyüsçü metinler yakıldı ("kitap yakma"), muhalif âlimler diri diri gömüldü ya da öldürüldü. Köylüler kuzeydeki sınır savunmalarını birleştiren ilk uzun seti, Lingqu Kanalı'nı ve İmparator'un Lishan'daki anıt mezarını inşa etmek için zorla çalıştırıldı. Mezarın koruyucuları olarak 8.000'den fazla gerçek-boyut terakota asker ve at heykeli toprağa gömüldü; 1974'te Xi'an yakınlarında bir köylünün kuyu kazarken bulduğu bu "Terakota Ordusu" Qin'in sertliğinin ve sanatsal hassasiyetinin aynı anda fotoğrafıdır.
Qin Shi Huang İÖ 210'da öldü; hanedan dört yıl sonra (İÖ 206) bir köylü ayaklanmasıyla devrildi. Ama kurduğu çerçeve kalıcı oldu: sonraki Han hanedanı Qin'in idari haritasını, yazı standardını ve imparatorluk fikrini olduğu gibi devraldı. Bugün "Çin" (*China*) sözcüğü bile büyük olasılıkla "Qin"den gelir.
Konum
Xianyang ve Çin'in tamamı · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- Qin dynasty — Britannica — Encyclopaedia Britannica
- Mausoleum of the First Qin Emperor — UNESCO — UNESCO World Heritage
- The Qin Dynasty (221–206 B.C.) — The Metropolitan Museum of Art